Dermatologia (gr. derma-skóra) dziedzina medycyny zajmująca się badaniem i opisem struktury oraz funkcji pełnionych przez skórę, jej schorzeniami jak i schorzeniami jej przydatków (włosów, paznokci), chorobami wewnętrznymi, które ujawniają się na skórze np. łagodne i złośliwe nowotwory. Bada przyczynę i mechanizmy chorób skóry, poszukuje sposobów jej leczenia i zapobiegania.

Dyscypliny powiązane z dermatologią

  • wenerologia- dziedzina zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową
  • kosmetologia- nauka medyczna zajmująca się badaniem, pielęgnowaniem, przywracaniem atrakcyjności fizycznej ludzkiego ciała za pomocą środków kosmetycznych (dermokosmetyki) oraz mało inwazyjnych zabiegów kosmetycznych
  • medycyna estetyczna- zorientowana jest na dbanie o zdrowy i piękny wygląd ciała uzyskując to za pomocą leków jak i zabiegów dermatologicznych inwazyjnych naruszających barierę skórną, nie w celu leczenia, ale poprawy wyglądu skóry, jak i spowolnienia procesów jej starzenia
  • chirurgia skóry- chirurgiczne leczenie chorób skóry i tkanki podskórnej; w jej ramach usuwa się złośliwe i niezłośliwe zmiany skórne
  • fotodermatologia- nauka medyczna zajmująca się terapią świetlną i laserową chorób skóry
  • dermatologia dziecięca- dyscyplina zajmująca się badaniem, opisywaniem, leczeniem dermatoz dziecięcych
  • dermatologia alergologiczna- zajmuje się badaniem i leczeniem zmian skórnych, które są skutkiem reakcji alergicznych
  • dermatologia geriatryczna – dziedzina badająca choroby skóry wieku starczego

Dermatolog jest specjalistą w zakresie dermatologii. Bada skórę, włosy, paznokcie, szukając przyczyn nieprawidłowego ich wyglądu i funkcjonowania. Zmiany skórne nie zawsze są następstwem niewłaściwej pracy skóry, ale także chorób wewnętrznych np. alergii, chorób zakaźnych, przenoszonych drogą płciową (kiła, rzężączka, świerzb), zmian hormonalnych, nowotworów. Zmiany skórne to nie tylko problem natury estetycznej skutkujący dyskomfortem psychicznym, ale i ważny sygnał o toczących się zmianach w organizmie.

Jakie choroby diagnozuje

trądzik i jego odmiany, alergiczne choroby skóry ( np. atopowe zapalenie skóry, pokrzywka, fotoalergie), wirusowe choroby skóry (np. opryszczka, brodawki, półpasiec), bakteryjne choroby skóry (np. łupież rumieniowy, róża, liszajec), pasożytnicze choroby skóry (wszawica, świerzb), grzybice skóry i paznokci, zaburzenia barwnikowe (bielactwo) kaszaki, oparzenia i odmrożenia,

choroby włosów (nadmierne wypadanie i porost, łysienie, łojotok), łuszczyca, choroby przenoszone drogą płciową (kiła, rzeżączka, opryszczka narządów płciowych), nowotwory skóry

Wskazania do wizyty

  • nadmierne przesuszenie lub przetłuszczenie skóry
  • swędzenie, pieczenie, łuszczenie się skóry
  • zmiany trądzikowe
  • wypryski skórne (krosty, guzki, pęcherze, owrzodzenia)
  • łupież
  • nadmierne wypadanie i łamliwość włosów
  • przetłuszczanie się włosów
  • zmiany w wyglądzie paznokci lub pogorszenie ich stanu
  • zmiany skórne w okolicach intymnych
  • nowe znamiona i brodawki

Przebieg wizyty

Każda wizyta u specjalisty poprzedzona jest wywiadem lekarskim na temat ogólnego stanu zdrowia, chorób w rodzinie, przyjmowanych leków. Lekarz zapoznaje się z dokumentacją medyczną- jeżeli taka jest, wysłuchuje przyczyn, dla których pacjent się zgłasza, a następnie po fizykalnym obejrzeniu zmian skórnych dokonuje badania skóry za pomocą dermatoskopu.

Dermatoskop jest to urządzenie z wbudowaną lampką, która powiększa pole widzenia, co daje lekarzowi możliwość szczegółowego obejrzenia miejsc chorobowo zmienionych w dużym powiększeniu i pozwala na wczesne wykrycie potencjalnie groźnych znamion.

Badania jakie może zlecić dermatolog

Zależne są one od tego czy za schorzenie odpowiadają bakterie czy grzyby. Zleca odpowiednio wymaz ze skóry lub badania mikrobiologiczne oraz badanie krwi, poziom stężenia hormonów, testy alergiczne, badanie histopatologiczne zmiany skórnej- biopsja skóry.

Dermatoskopię powinno się wykonywać profilaktycznie jeden raz w roku, nawet jeżeli nie zauważymy niepokojących zmian. Badanie to jest bezbolesne, trwa kilka minut.

Kontrolne badania dermatologiczne są szczególnie istotne dla osób z grup ryzyka zagrożonych czerniakiem mających:

  • liczne znamiona o różnych kształtach i zabarwieniu
  • jasną karnację (szczególnie powinny uważać i chronić skórę przed oparzeniami słonecznymi)
  • w rodzinie przypadki nowotworów skóry
  • nadmierny kontakt ze słońcem

Metody leczenia chorób skórnych są różnorodne i powiązane z rodzajem zdiagnozowanej choroby:

  • antybiotyki- w przypadku chorób wywołanych przez bakterie np. trądzik
  • leki antywirusowe
  • leki miejscowe w postaci maści, kremów, płynów, szamponów
  • zabiegi np. laseroterapia, łyżeczkowanie, elektrokoagulacja, wymrażanie ciekłym azotem, chirurgiczne usunięcie zmian barwnikowych.

Może też skierować pacjenta do odpowiednich specjalistów np. alergologa, endokrynologa, onkologa.

Do zadań dermatologa oprócz diagnozowania i leczenia chorób skóry należą również działania edukacyjne pacjenta, dotyczące ochrony skóry przed słońcem, stosowania odpowiedniej diety oraz używania właściwie dobranych kosmetyków.

Skóra jest największym organem ciała człowieka zajmuje około 20% jego całkowitej masy, jest plastyczna i elastyczna co zapewnia swobodę ruchu ciała. Skóra prawidłowo funkcjonująca produkuje przeciwciała, które walczą z bakteriami i wirusami, chroni nas przed szkodliwym działaniem promieni UV oraz innych czynników zewnętrznych.

Jest stale narażana na różne czynniki zewnętrzne, różnego rodzaju choroby: np. łuszczyca, alergie, trądzik, rak, dlatego tak ważne są regularne wizyty u dermatologa, na których specjalista dokona oceny stanu jej zdrowia i wdroży odpowiednie leczenie.

Jeżeli czujesz przez skórę, że Twoja skóra nie pracuje prawidłowo, nie sprzedawaj tanio skóry i udaj się do dermatologa, by przekonać się na własnej skórze, że odpowiednio wcześnie wdrożone leczenie chroni przed poważnymi powikłaniami.