Spis treści

1. Nasz personel

2. Szczepienia - ich rola i znaczenie

3. Ważne dla pacjenta

4. Szczepienia dla dorosłych wykonywane w CMZ

5. Szczepienia według grup wiekowych

 

W Centrum Medycznym ZDROWIE oferujemy szeroki zakres szczepień dedykowanych dla osób dorosłych.

Szczepienie poprzedzone jest konsultacją lekarską, która ma na celu upewnienie się przez lekarza co do wskazań do szczepienia, jak i  wykluczenie ewentualnych przeciwwskazań do jego wykonania lub odroczenia w czasie.

Szczepienia – ich rola i znaczenie

Szczepionki wywarły ogromny wpływ na zmniejszenie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych oraz ich skutków na całym świecie.

  • Nadal występuje jednak  ryzyko zakażenia się – wiele chorób zakaźnych nie występuje już w Polsce, ale są obecne w innych  krajach. Dzięki licznym podróżom i wyjazdom wakacyjnym możliwe jest przedostanie się niektórych z nich do naszego kraju.
  • Im mniej osób jest zaszczepionych przeciwko chorobie, tym łatwiej się ona rozprzestrzenia.  Brak szczepień ochronnych naraża  niepotrzebnie na ryzyko zachorowania na poważne choroby zakaźne.
  • Układ odpornościowy dzięki szczepieniom jest przygotowany, by drobnoustroje chorobotwórcze zwalczać szybciej i efektywniej, chroniąc nas przed ciężkim przebiegiem chorób i ewentualnymi ich powikłaniami.
  • Leczenie powikłań po chorobach zakaźnych jest często długotrwałe, a skutki zdrowotne są nieodwracalne, prowadząc do kalectwa, a nawet do śmierci.
  • Wzrost liczby nieszczepionych osób to zagrożenie związane  z powrotem chorób, które dzięki szczepieniom udało się wyeliminować.

Szczepienia chronią nie tylko osobę zaszczepioną, ale zmniejszają możliwość rozprzestrzeniania się groźnych chorób wśród innych ludzi.

Czy wiesz, że …

  • Choroby zakaźne nie dotyczą tylko dzieci, ale również osób dorosłych.
  • Nie wszystkie szczepienia chronią nas przez całe życie. Niektóre z nich trzeba powtórzyć.
  • Zaszczepienie się w dzieciństwie nie zapewnia trwałej odporności, ponieważ niektóre drobnoustroje, a zwłaszcza wirusy, często się zmieniają. Wobec tego wskazane są dawki przypominające szczepień, np.: co 5 do 10 lat.
  • U seniorów częściej mamy do czynienia z chorobami przewlekłymi, co może sprzyjać rozwojowi infekcji. Mogą one mieć cięższy przebieg i prowadzić do groźnych dla zdrowia, a nawet życia powikłań.
  • Układ immunologiczny starzeje się, a w związku z tym spada jego odporność.
  • Ryzyko zgonu w przebiegu choroby zakaźnej, której można zapobiegać drogą szczepień, u osób starszych jest wielokrotnie wyższe niż u dzieci.
  • Wysoka wyszczepialność w danej populacji pomaga w zahamowaniu rozprzestrzeniania się wirusów i bakterii chorobotwórczych wywołujących groźne choroby zakaźne oraz zapewnia ochronę tym, którzy z różnych przyczyn zdrowotnych przyjąć szczepionki nie mogą.  Szczepienia pozwalają dłużej cieszyć się zdrowiem i ustrzec nas przed wieloma powikłaniami chorób zakaźnych.

Więcej informacji o kalendarzu szczepień :

kalendarz szczepień dla dorosłych  Kalendarze-szczepien-wszyscy-dorosli

kalendarz szczepień dla osób starszych  Kalendarze-szczepien-osoby-starsze

 

Skorzystaj z kalendarza szczepień dla dorosłych, wybierz dogodny termin i umów wizytę szczepienną i szczepienie w przychodni Centrum Medyczne ZDROWIE.

Ważne dla pacjenta POZ 

Jeżeli planujesz szczepienie w CMZ

  1. Poproś lekarza o receptę na szczepionkę poprzez teleporadę lub formularz recepty na stałe leki . Wykup szczepionkę w aptece zgodnie z przysługującą refundacją.
  2.  Zapisz się do lekarza na wizytę kwalifikacyjną przed szczepieniem.
  3. Jeśli kwalifikacja przebiegła pozytywnie udaj się do gabinetu zabiegowego.
  4.  Przed wizytą kwalifikacyjną wydrukuj  oświadczenie o prawidłowym sposobie przechowywania i transporcie szczepionki i zgodę na podanie tej szczepionki. Przynieś to oświadczenie i podpisz na wizycie.
  5. Jeśli nie masz możliwości wydrukowania dokumentów przed planowanym szczepieniem dostaniesz stosowne formularze w rejestracji. Wypełnisz je przed wejściem do gabinetu zabiegowego.

Szczepienie p/grypie:

  1. Umów wizytę bezpośrednio w gabinecie zabiegowym. Tel: 22 8636346
  2. Wypełnij ankietę dotyczącą stanu zdrowia pacjenta, która umożliwi szybką kwalifikację do zaszczepienia.  Ankieta kwalifikacji do zaszczepienia
  3. Pamiętaj!   Szczepienie należy odroczyć w przypadku infekcji lub choroby z gorączką.
  4.  Podpisz:   Oświadczenie o prawidłowym sposobie przechowywania i transporcie szczepionki.
  5. Wypełnione dokumenty przynieś do przychodni na wizytę.
  6.  Jeśli nie masz możliwości wydrukowania dokumentów przed planowanym szczepieniem dostaniesz stosowne formularze w rejestracji. Wypełnisz je przed wejściem do gabinetu.

Szczepienia wykonywane w Centrum Medycznym  ZDROWIE

  • Krztusiec – to ostra, zakaźna choroba dróg oddechowych, która atakuje tchawicę i oskrzela. 
  • Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Choroba ta jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży, jak i dla osób starszych. 
  • Szczepionka zalecana jest wszystkim kobietom w 27- 36 tygodniu ciąży, a w uzasadnionych przypadkach zagrożenia przedwczesnym porodem – po ukończeniu 20  tygodnia ciąży.

Przechorowanie krztuśca nie daje długotrwałej odporności.

  • Jeśli zachorujesz na krztusiec (koklusz) w czasie ciąży, możesz dostać zapalenia płuc, drgawek i uszkodzenia mózgu z powodu długotrwałego niedotlenienia .
  • Krztusiec to również poważna choroba stwarzająca zagrożenie dla niemowląt;  może okazać się śmiertelna.
  • Zaszczepienie się w czasie ciąży jest najlepszym sposobem na ochronę dziecka przed krztuścem.
  • Szczepionka dostępna  jest bezpłatnie w naszym gabinecie zabiegowym.
  • Przed szczepieniem wymagany jest zapis na wizytę kwalifikacyjną do lekarza POZ.

Szczepionka przeciw krztuścowi , tężcowi, błonicy (Boostrix ) zaleca się szczepienie osób dorosłych tą szczepionką dawką przypominającą co 10 lat.

Krztusiec (koklusz): Krztusiec jest chorobą zakaźną, która atakuje drogi oddechowe, powodując ciężkie napady kaszlu.

  • Napady kaszlu mogą utrudniać oddychanie i utrzymywać się nawet do kilku tygodni.
  • Kaszel jest bardzo charakterystyczny, osoby chore na krztusiec „zanoszą się kaszlem”.
  • Bakterie krztuśca mogą także wywoływać zakażenia uszu, zapalenie oskrzeli, które może trwać bardzo długo, zapalenie płuc, drgawki, uszkodzenie mózgu, a nawet zgon.
  • Szczepionkę na krztusiec dla dorosłych zaleca się tym wszystkim, którzy nie zostali zaszczepieni w dzieciństwie.

Tężec: Bakterie tężca dostają się do organizmu człowieka w miejscu skaleczenia, zadrapania lub rany, zabrudzonych ziemią.

  • Bakterie te produkują toksyny (trucizny), które mogą wywoływać sztywność mięśni, bolesne skurcze mięśni, drgawki, a nawet zgon.
  • Szczepionkę na tężec dla dorosłych poleca się tym wszystkim, którzy nie zostali zaszczepieni w dzieciństwie.

Błonica To choroba bakteryjna, która najczęściej atakuje drogi oddechowe, w których dochodzi do stanu zapalnego i obrzęku, co powoduje poważne trudności w oddychaniu, a czasami duszenie się.

  • Bakterie błonicy wytwarzają także toksyny (trucizny), które mogą powodować uszkodzenie nerwów, choroby serca, a nawet mogą doprowadzić do zgonu.
  • Szczepionkę na błonicę dla dorosłych podaje się osobom w wieku 19 lat jako szczepienie obowiązkowe.

Przeciwwskazaniem do wykonania szczepionki  przeciw krztuścowi, tężcowi, błonicy u dorosłych jest reakcja alergiczna występująca po podaniu poprzedniej dawki . Szczepienie należy odroczyć w czasie, jeżeli u pacjenta występuje infekcja lub choroba z gorączką.

Pneumokoki  to bakterie, które osiedlają się w nosie i gardle powodując groźne choroby; odpowiedzialne są za rozwój infekcji dróg oddechowych.

  • Do zakażenia najczęściej dochodzi zimą, a do transmisji bakteriami pneumokokowymi dochodzi drogą kropelkową poprzez wdychanie małych kropel śliny i wydzieliny dróg oddechowych, w których znajdują się drobnoustroje. Do zakażenia może również dojść w wyniku bezpośredniego kontaktu z chorym lub nosicielem.
  • Objawy zakażenia nie różnią się zbytnio od objawów innych zakażeń bakteryjnych, mogą to być m.in. bóle gardła, mięśni, gorączka, kaszel.
  • Szczepienie przeciw pneumokokom zalecane jest osobom powyżej 50 r. życia, a dla osób z grupy ryzyka lub o obniżonej odporności, jej wykonywanie wskazane jest co 5 lat.
  • Szczepienia na pneumokoki dla dorosłych to ważne narzędzie w walce z bakteryjnym zapaleniem płuc oraz zatok czy ucha środkowego.
  • Immunizacja minimalizuje ryzyko wystąpienia inwazyjnej choroby z sepsą czy zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zmniejsza też prawdopodobieństwo poważnych powikłań, takich jak: utrata/uszkodzenie słuchu, wstrząs septyczny czy padaczka.
  • Szczepienia są zalecane osobom w podeszłym wieku: u których z racji wieku występuje większe ryzyko pneumokokowego zapalenia płuc; z wrodzonymi i nabytymi zaburzeniami odporności; zakażeniem HIV; chorującym na choroby nowotworowe; mającym choroby współistniejące tj. choroby serca, nerek, płuc, cukrzycę.
  • Szczepionki nie należy podawać osobom dorosłym, u których występuje nadwrażliwość lub alergia, na któryś ze składników szczepionki. Szczepienie należy przełożyć, jeżeli u pacjenta występuje infekcja lub choroba przebiegająca z gorączką

Kleszczowe zapalenie mózgu  to groźna choroba wirusowa, w wyniku której dochodzi do zakażenia ośrodkowego układu nerwowego wywołanego przez wirusa KZM. Na chorobę tę nie ma leku, a leczenie  skupia się tylko na łagodzeniu objawów.

  • Zakażenie przenoszone jest podczas ukłucia przez kleszcza  będącego  nosicielem wirusa  lub co rzadkie przez spożycie niepasteryzowanego mleka od zakażonych zwierząt hodowlanych.
  • Na ryzyko spotkania z kleszczem jesteśmy narażeni przebywając w ich naturalnym środowisku bytowania czyli w lasach, na terenach trawiastych, trudno więc uchronić się przed jego ukąszeniem. Człowiek jest żywicielem dla kleszcza, do ugryzienia dochodzi najczęściej w obrębie głowy, uszu, pachwin, zgięć kolan.
  • Kleszcze najbardziej aktywne, a więc i najbardziej niebezpieczne dla człowieka są wczesną wiosną do wczesnej ciepłej zimy, wystarczy by temperatura utrzymywała się w granicach 5-7 stopni na plusie.
  • Okres inkubacji choroby wynosi od 7-14 dni.
  • Charakterystyczny jest przebieg dwufazowy dla tej choroby.
  • Choroba  jest bardzo niebezpieczna, gdyż w początkowej fazie może przebiegać bezobjawowo lub też mogą wystąpić objawy grypopodobne jak: wysoka gorączka, ból głowy, mięśni, zapalenie górnych dróg oddechowych, nudności.  Prowadzi to do sytuacji, że łatwo można przeoczyć moment pojawienia się realnego zagrożenia i opóźnić wdrożenie leczenia, czyli podawania leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych, a także przeciwobrzękowych. W niektórych przypadkach konieczna może być hospitalizacja.
  • Po pierwszej fazie zakażenia przejawiającej się w postaci objawów grypopodobnych dochodzi u części pacjentów do samoistnego wyleczenia. Ale niestety u niektórych choroba przechodzi w drugą fazę pod postacią objawów zajęcia ośrodkowego układu nerwowego.
  • Do symptomów wystąpienia drugiej fazy zakażenia czyli odkleszczowego zapalenia opon mózgowych należą: gorączka, bóle głowy, nudności, sztywność karku, a w przypadku zapalenia móżdżku mogą wystąpić zaburzenia świadomości, zaburzenia mowy, połykania. Z kolei zajęcie rdzenia kręgowego objawia się porażeniem mięśni kończyn, mięśni oddechowych.
  • Rozpoznanie zapalenia mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych jest możliwe w drugiej fazie choroby  dzięki badaniu serologicznemu (pomiar przeciwciał IgM później IgG-są to białka układu odpornościowego produkowane w momencie kontaktu z wirusem).
  • Kleszczowe zapalenie mózgu może prowadzić do różnych powikłań neurologicznych  jak: zaburzenia pamięci, funkcji poznawczych, koordynacji, uczucia drętwienia, przewlekłego zmęczenia, depresji, niedowładów, a nawet do zgonu.
  • Ryzyko zakażenia wirusem KZM można zminimalizować unikając ukłucia przez kleszcze poprzez noszenie odzieży chroniącej ciało, stosowanie środków odstraszających kleszcze.
  • Jedynym sposobem zabezpieczenia siebie i swoich bliskich jest  profilaktyka – najlepsza jej forma to obecnie szczepienie p / KZM.
  • W przypadku kleszczy lepiej jest zapobiegać niż leczyć skutki ukąszenia tego pajęczaka.

Szczepionka polecana jest :  tym, którzy zawodowo przebywają wśród zieleni (rolnicy, leśnicy), jak i rekreacyjnie (praca w ogródku przydomowym, spacery po lesie, ogrodach miejskich) oraz wszystkim tym, którzy aktywnie spędzają czas na świeżym powietrzu.

  • Przeciwwskazaniem do jej wykonania jest nadwrażliwość lub alergia, na któryś ze składników szczepionki oraz infekcja przebiegająca z gorączką, szczepienie należy wtedy odroczyć w czasie do momentu wyzdrowienia.
  • Szczepienia najlepiej wykonać przed sezonem aktywności kleszczy, czyli zimą lub wczesną wiosną. Wykonanie szczepienia w tym czasie sprawia, że zyskujemy  ochronę już od pierwszych tygodni aktywności tego pajęczaka, czyli od marca do listopada, a nawet dłużej, bo i w ciepłą zimę.
  • Dla uzyskania pełnej skuteczności szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu powinna być podana w trzech dawkach (pełna informacja w gabinecie zabiegowym).
  • Dawka przypominająca zalecana  jest co 3-5 lat. 

Grypa – jest to ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana wirusem grypy, występująca corocznie i przebiegająca pod postacią ostrej infekcji układu oddechowego.

  • Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową.  Objawy, które wywołuje to: wysoka gorączka, bóle mięśni, stawów, głowy, kaszel. Pojawiają się szybko i narastają.  Jeżeli nie dojdzie do powikłań, utrzymują się do dwóch tygodni.
  • Objawy grypy są często bagatelizowane, wielu z nas próbuje ją „przechodzić” lub leczyć na własną rękę bez nadzoru lekarza. A jest to choroba obarczona (w przypadku nie leczenia) ryzykiem poważnych powikłań, do których mogą należeć:  zapalenie serca (zapalenie mięśnia sercowego), mózgu (zapalenie mózgu) lub tkanki mięśniowej (zapalenie mięśni, rabdomioliza) oraz niewydolność wielonarządową (np. niewydolność oddechową i  niewydolność nerek).
  • Przechorowanie grypy nie daje odporności.
  • By się przed nią ochronić zaleca się szczepienie, które nie wymaga kwalifikacji lekarskiej, pacjent może umówić się na szczepienie bezpośrednio do pielęgniarki w gabinecie zabiegowym.

Szczepienie p/grypie to szczepienie sezonowe, czyli wykonywane jest raz w roku.  Należy je powtarzać co rok; skład szczepionki zmienia się co sezon, gdyż wirus grypy mutuje.

  • Sezon grypowy trwa mniej więcej od września do kwietnia.
  • Szczepionką można się szczepić w ciągu całego sezonu grypowego, z uwzględnieniem, że odporność nabywamy w ciągu 2-3 tygodni po podaniu.
  • Przeciwko grypie warto się zaszczepić, gdyż osoby zaszczepione, nawet jeżeli zachorują, łagodniej przechodzą skutki grypy i powikłań pogrypowych, rzadziej też zapadają na inne infekcje wirusowe, jak również chronią osoby z chorobami przewlekłymi i starszych.
  • Szczepionka zalecana  jest dorosłym: po przeszczepach narządów, z obniżoną odpornością, przewlekle chorym, mającym kontakt zawodowy z innymi ludźmi, kobietom w ciąży.
  • Przeciwwskazaniem do jej wykonania jest nadwrażliwość lub alergia, na któryś z jej składników, jak i aktywna infekcja z gorączką.

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A)  to ostra choroba zakaźna wątroby, wywoływana przez wirus HAV ( potocznie określana jako żółtaczka pokarmowa).

  •  Ludzie są jedynym rezerwuarem wirusa HAV.
  • Zakażenie następuje najczęściej drogą pokarmową przez :  skażoną wodę, spożycie skażonego jedzenia – nieumytych owoców i warzyw, owoców morza, produktów niepoddanych odpowiedniej obróbce, brudne ręce –  najczęściej po skorzystaniu z toalety (tzw. droga fekalno-oralna) stąd nazywana jest chorobą brudnych rąk; poprzez kontakt z chorym;  kontakty seksualne, zwłaszcza analne, z osobą zakażoną lub chorą.
  • Przebieg  kliniczny zakażenia WZW typu A  zależy  w dużym stopniu od wieku chorego, bo im pacjent starszy tym choruje ciężej. Zachorowanie u dzieci przebiega bezobjawowo/skąpoobjawowo, osoby dorosłe chorują najczęściej pełnoobjawowo. Choroba jest groźna dla kobiet w ciąży, osób w starszym wieku.  Wirus namnaża się w wątrobie i powoduje jej stan zapalny. U chorych na przewlekłą chorobę wątroby może przybrać ostrą postać charakteryzującą się ciężkim przebiegiem prowadząc do niewydolności wątroby i wysokiej śmiertelności
  • Objawy  Choroba ma z reguły nagły początek i ciężki przebieg, wymagający hospitalizacji. Objawy występują  po 2–6 tygodniach od zakażenia i są to: osłabienie, brak apetytu, nudności, bóle brzucha, wzdęcia, zgaga, ciemny mocz, jasny stolec, żółtaczka – charakterystyczne zażółcenie skóry i białek oczu (nie zawsze występuje). Osoba chora wydala duże ilości wirusa wraz z kałem nawet przez kilka tygodni – wydalanie wirusa może zacząć się, gdy osoba zakażona wydaje się jeszcze zdrowa, czyli na 2-3 tygodnie przed objawami żółtaczki.
  • Leczenie zakażenia jest leczeniem objawowym.  WZW A zwykle nie przechodzi w postać przewlekłą.
  • Aby zminimalizować zakażenie wirusem należy dbać o higieną rąk zarówno przed spożyciem jedzenia, jak i po korzystaniu z toalety, a w przypadku wyjazdów zagranicznych korzystać z bezpiecznych źródeł wody pitnej i jedzenia.
  • Najskuteczniejszą formą zabezpieczenia przed zachorowaniem jest szczepienie p/WZW typu A. Szczepienie podaje się jako jednoskładnikowe – uodparniają  p/WZW typu A (2 dawki) lub wieloskładnikowe – odporność przeciw zachorowaniom na WZW A i  WZW B (3 dawki).

Zalety szczepienia przeciw WZW A

Skuteczna ochrona – szczepionka zapewnia odporność już po 2 dawkach.

Zapobieganie epidemii – choroba łatwo się rozprzestrzenia, zwłaszcza w przedszkolach, szkołach, na koloniach, podczas podróży.

Ochrona osób z grup ryzyka:

  • podróżujących do krajów o niższym standardzie sanitarnym
  • dzieci – zwłaszcza w wieku przedszkolnym, szkolnym, które nie chorowały na wirusowe zapalenie wątroby typu A
  • pracowników służby zdrowia, przedszkoli, gastronomii, kanalizacji
  • osób z chorobami wątroby
  • osób ze stwierdzonym zakażeniem wirusem HIV.

Jak w przypadku każdego szczepienia należy je poprzedzić konsultacją lekarską.

Przeciwwskazania

nadwrażliwość lub alergia, na któryś składnik preparatu, zaostrzony przebieg choroby przewlekłej lub infekcja z gorączką.

Szczepienie WZW A daje odporność na całe życie, nie ma potrzeby podawania dawki przypominającej. Podaje się je domięśniowo w mięsień naramienny.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B  to choroba zakaźna wywołana przez wirusa HBV;  jest szczególnie groźna dla naszego organizmu, jeśli przyjmie postać przewlekłą – wówczas może prowadzić do marskości wątroby, a w konsekwencji do raka wątroby.

  • Do  zakażenia może dojść drogą krwiopochodną, płciową, okołoporodową, czyli poprzez kontakt z zakażoną krwią w czasie używania niesterylnego sprzętu medycznego w trakcie zabiegów medycznych, estetycznych; w trakcie współżycia seksualnego z zakażoną osobą;  z matki na dziecko w czasie ciąży lub porodu.
  • Najgorsze jest to, że w postaci przewlekłej choroba może rozwijać się przez wiele lat, nie dając  żadnych objawów, co oznacza, że osoby będące nosicielami wirusa, a nie wiedzące o tym mogą nieświadomie zarażać.  W ostrej fazie choroby objawy widoczne to m.in. zażółcenie skóry, brak apetytu, ciemny mocz, zmęczenie.
  • Szczepienie zalecane jest każdej niezaszczepionej osobie dorosłej, osobom zakażonym WZW typu C, przewlekle chorym, chorym na nowotwory układu krwiotwórczego.
  • Jest skutecznym sposobem ochrony przed zakażeniem na WZW B.  Szczepienie chroni w ponad 95%przypadków.  Zapewnia długotrwałą odporność (często na całe życie).
  • Szczepionka jest dobrze tolerowana, podawana jest domięśniowo.
  • U osoby dorosłej schemat szczepienia składa się z 3 dawek i zwykle nie ma potrzeby podawania dawki przypominającej.
  • W przypadku szczepienia osoby dorosłej wcześniej nie zaszczepionej, która przygotowuje się do zabiegu operacyjnego, stosuje się schemat przyspieszony (1-7-21), a dawkę przypominającą podaje się po 12 miesiącach.
  • Przeciwwskazaniem do wykonania  szczepieni przeciwko WZW B jest ostra reakcja po podaniu pierwszej dawki, zaostrzenie choroby przewlekłej, infekcja przebiegająca z gorączką.

Meningokoki  to bakterie, które przyjmują kształt ziarenek kawy ułożonych parami, stąd często są określane mianem dwoinek zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

  • Drobnoustroje te są wyłącznie pasożytami człowieka.
  • Wywołują inwazyjną chorobę meningokokową (IChM), która może przybrać postać zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub sepsy.  Choroba stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Mimo wdrożenia nowoczesnego leczenia szpitalnego śmiertelność jest wysoka, a u ozdrowieńców dochodzi do trwałych neurologicznych powikłań, niepełnosprawności, amputacji.
  • Meningokoki występują w jamie nosowo-gardłowej  u zdrowych osób, nie powodując u nich pojawienia się żadnych objawów chorobowych.  Do zakażenia może dojść u osób podatnych, poprzez kontakt z osobami chorymi lub takimi, które są bezobjawowymi nosicielami drogą kropelkową (katar, kaszel, kichanie).
  • Początkowe objawy  zakażenia przypominają objawy grypopochodne, dlatego też późno wdrażane jest szpitalne leczenie i antykobioterapia. Charakterystycznym, choć późnym objawem są wybroczyny skórne, które nie bledną pod wpływem nacisku. Zakażenie meningokokami może mieć ciężki, piorunujący przebieg i doprowadzić do zgonu nawet w ciągu kilku godzin.  Na zakażenie meningokokami narażeni są wszyscy, niezależnie od wieku czy płci. Najczęściej chorują dzieci.
  • Najskuteczniejszym sposobem profilaktyki przed  ciężkim przebiegiem zakażenia meningokokami jest szczepienie; jego wykonanie zalecane jest co 3-5 lat.
  • Immunizacja przeciwko meningokokom w populacji dorosłej  jest wskazana  szczególnie dla osób, które są bardziej narażone na zakażenie lub które mogą doświadczyć powikłań po zakażeniu są to osoby dorosłe cierpiące na różnego rodzaju niedobory odporności, personel medyczny i laboratoryjny, młodzi dorośli przebywający w dużych skupiskach ludzkich, personel żłobków, przedszkoli, osoby powyżej 65 r.ż., osoby podróżujące w tereny epidemicznego występowania zakażeń.
  • W związku z tym, że istnieje kilka grup bakterii meningokokowych jak grupy A, B, C, W, Y  inny jest schemat szczepienia. W przypadku szczepionki p/meningokokom grupy B są to dwie dawki podawane w odstępie co najmniej miesiąca. Dla szczepionek skoniugowanych A, C, W, Y wystarczy jedna dawka.
  • Najbardziej niebezpiecznym skutkiem zakażenia meningokokami jest sepsa (posocznica).  Około 10% osób, które przechoruje inwazyjną chorobę meningokokową, ma trwałe powikłania jak głęboki niedosłuch, lub całkowita głuchota, padaczka, niedowłady kończyn, zaburzenia koncentracji.

  • Jak każdy produkt leczniczy szczepienie może wywołać działania niepożądane. Najczęściej zgłaszanymi niepożądanymi objawami poszczepiennymi są krótkotrwałe i miejscowe objawy typu zaczerwienienie i ból w miejscu podania oraz senność, ból głowy, gorączka, rozdrażnienie.
  • Przeciwwskazaniem do szczepienia jest nadwrażliwość lub alergia, na któryś składnik preparatu. Wskazaniem do opóźnienia szczepienia – do czasu ustąpienia objawów i poprawy stanu pacjenta- jest ostra  choroba infekcyjna przebiegająca z gorączką. Ostateczną decyzję o podaniu szczepionki podejmuje lekarz kwalifikujący po zbadaniu pacjenta.

Półpasiec  – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywołana reaktywacją wirusa ospy wietrznej.

  • Objawy to przede wszystkim zmiany na skórze, pojawienie się pęcherzyków, intensywna, bolesna wysypka; typowe  dla tej choroby jest występowanie objawów po jednej stronie  ciała.
  • Do zachorowania dochodzi w stanach osłabienia odporności przeciwko temu wirusowi, wynikającymi z powodu wieku.  Osoby starsze chorują  najczęściej.
  • Każda osoba, która przechorowała lub choruje na ospę wietrzną może zachorować na półpasiec. Nawet po wyleczeniu wirus zostaje w organizmie w uśpionej postaci.
  • Wirus półpaśca uaktywnia się u dorosłych, najczęściej po 50 roku życia.
  • Zmiany chorobowe w półpaścu przechodzą różne fazy od czerwonych plamek, grudek do pęcherzy, krost oraz gorączki i światłowstrętu. Zdarza się również i tak, że nie występują typowe objawy choroby.
  • Najgroźniejszym powikłaniem półpaśca jest tzw. neuralgia półpaścowa. To jednostronny ból neuropatyczny, powstający po uszkodzeniu układu nerwowego i utrzymujący się do kilku miesięcy w miejscu, w którym występowała wysypka. Bóle, mrowienia i drętwienia mogą utrzymywać się nawet przez kilka lat.
  • Szczepienie przeciwko półpaścowi  zalecane jest osobom starszym  oraz tym, które chorują na choroby przewlekłe, autoimmunizacyjne, cukrzycę.
  • Przeciwwskazaniem do jej wykonania jest nadwrażliwość lub alergia, na któryś z jej  składników oraz choroba przebiegająca z gorączką.
  • Szczepienie jest dwudawkowe  i wykonywane jest w odstępie 2 do 6 miesięcy, nie ma konieczności podawania dawek przypominających. Szczepionka wstrzykiwana jest domięśniowo.

Ospa wietrzna to choroba zakaźna wywoływana przez wirus VZV, czyli wirus ospy wietrznej i półpaśca. Ospa jest typową chorobą wieku dziecięcego, wykazuje się dużą zakaźnością (ryzyko transmisji wirusa wśród domowników osoby chorej wynosi 90%).

  • Źródłem zakażenia jest człowiek  chory na ospę wietrzną lub na półpasiec.
  • Zarazić się nią można drogą kropelkową. Wirus może być przenoszony przez wiatr, stąd też i nazwa choroby. Na ospę zachoruje praktycznie każda niezaszczepiona osoba.
  • Okres wylęgania czyli od momentu przedostania się wirusa do organizmu – do wystąpienia pierwszych objawów zakażenia wynosi od 10-21 dni, natomiast czas zakażania przez chorego wynosi około tygodnia i obejmuje czas od 1-2dni przed pojawieniem się charakterystycznej dla ospy wysypki do czasu przyschnięcia pęcherzyków na ciele.
  • Najczęściej początkowo objawy przypominają  przeziębienie (wysoka gorączka, ból głowy, złe samopoczucie, utrata apetytu), a następnie przebiega z charakterystyczną wysypką skórną, gorączką, bólami mięśni, pojawiają się pęcherzyki na skórze.
  • Wykwity skórne pojawiają się u chorego rzutami, stąd też są one w różnych stadiach rozwoju. Towarzyszy im świąd skóry. Wykwity początkowo w postaci plamek, przekształcają się w grudki, następnie w pęcherzyki wypełnione płynem, które z czasem przechodzą w krosty, by ostatecznie pęknąć i zaschnąć w postaci strupów. Z czasem strupy odpadają. Najwięcej wykwitów występuje na tułowiu, twarzy, skórze owłosionej głowy; rzadko na dłoniach, stopach, jamie ustnej, narządach płciowych.
  • U osób dorosłych zazwyczaj ma cięższy przebieg  niż u dzieci i poważniejsze powikłania, pomimo że daje podobne objawy. Do powikłań tych należą m.in. zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowych, stawów, nerek, wątroby, różnych części oka lub mięśnia sercowego.
  • Osoby, które chorowały na ospę wietrzną w dzieciństwie, wykształciły trwałą odporność utrzymującą się do końca życia, stąd też dorośli chorują rzadziej. Ale jeżeli osoba dorosła nie przechorowała ospy w dzieciństwie i nie została przeciw niej zaszczepiona to może zachorować niezależnie od wieku.
  • Po przebytej chorobie wirus w postaci utajonej, umiejscawia się w zwojach nerwowych.  Jego reaktywacja może nastąpić po wielu latach od przechorowania ospy;  w momencie osłabionej odporności uaktywnia się jako półpasiec.
  • Leczenie po pojawieniu się pierwszych symptomów choroby polega na stosowaniu leków przeciwwirusowych, które skracają czas jej trwania i zmniejszają ryzyko rozwoju powikłań. Podaje się także środki przeciwświądowe.
  • Najbardziej efektywną metodą ochrony przed zachorowaniem na ospę jest szczepienie ochronne. Zalecane jest tym z dorosłych, którzy w dzieciństwie nie chorowali na ospę, jak i nie zostali przeciwko niej zaszczepieni, jak również kobietom planującym ciążę, gdyż zakażenie przenosi się przez łożysko, przez co ospa jest niebezpieczna dla płodu.
  • Osobom dorosłym, które nie przechorowały ospy, szczepionkę można podać w dowolnym wieku.
  • Podania szczepionki nie zaleca się: osobom z nadwrażliwością lub alergią, na któryś z jej składników, z obniżoną odpornością, chorującym na choroby w przebiegu których występuje gorączka, kobietom w ciąży.
  • Szczepienie jest dwudawkowe, wykonywane w odstępie 6 tygodni do 3 miesięcy, nie ma konieczności podawania dawek przypominających.

Szczepienia według grup wiekowych

 

Po co nam szczepienia?
Szczepienia są jednym z najskuteczniejszych sposobów zapobiegania chorobom zakaźnym. Dzięki nim:

  • chronimy siebie przed ciężkimi chorobami, powikłaniami, a nawet śmiercią
  • chronimy osoby wokół nas – szczególnie te, które nie mogą się zaszczepić (np. niemowlęta, osoby z osłabioną odpornością)
  • ograniczamy lub całkowicie eliminujemy niektóre choroby – np. ospę prawdziwą udało się całkowicie wyeliminować dzięki globalnym szczepieniom.

Co nam dają szczepienia?

  • Zdrowie: mniejsze ryzyko zachorowania na choroby jak odra, polio, grypa czy COVID-19.
  • Bezpieczeństwo podróży: wiele krajów wymaga szczepień przy wjeździe.
  • Spokój: chronimy swoje dzieci i bliskich.
  • Oszczędność: zapobieganie jest tańsze niż leczenie.
  • Dłuższe życie: szczepienia znacząco przyczyniły się do wydłużenia średniej długości życia na świecie.

1. Szczepienia obowiązkowe (głównie dla dzieci, ale nie tylko)

W Polsce są one bezpłatne i obowiązkowe:

  • gruźlica (BCG)
  • WZW typu B (wirusowe zapalenie wątroby typu B)
  • DTP (błonica, tężec, krztusiec)
  • Polio (choroba Heinego-Medina)
  • Hib (Haemophilus influenzae typu B)
  • MMR (odra, świnka, różyczka)
  • pneumokoki
  • HPV (dla dziewcząt i chłopców)
  • rotawirusy

2. Szczepienia zalecane (ale bardzo ważne):

  • grypa sezonowa – co roku, zwłaszcza dla seniorów, dzieci, kobiet w ciąży, osób z chorobami przewlekłymi
  • COVID-19 – szczepienia przypominające (aktualizowane na nowe warianty)
  • WZW typu A – szczególnie przed podróżą do krajów o niższym standardzie sanitarnym
  • kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) – dla osób przebywających w lasach, górach
  • meningokoki – szczególnie dzieci i młodzież
  • ospa wietrzna – jeśli ktoś nie chorował jako dziecko
  • wścieklizna – po kontakcie z dzikim zwierzęciem lub dla podróżujących do rejonów wysokiego ryzyka
  • tężec, Błonica, Krztusiec – przypomnienie co 10 lat
  • pneumokoki.

3. Szczepienia dla osób podróżujących

Zależne od kierunku wyjazdu, m.in.:

  • dur brzuszny
  • żółta febra
  • cholera
  • japońskie zapalenie mózgu.

 Podział szczepień według grup wiekowych i sytuacji życiowych:

1. Niemowlęta i małe dzieci (0–6 lat):

Obowiązkowe:

  • WZW B (pierwsze dni życia)
  • BCG (gruźlica)
  • DTP (błonica, tężec, krztusiec)
  • Polio
  • Hib
  • pneumokoki
  • MMR (odra, świnka, różyczka)
  • rotawirusy.

Zalecane:

  • meningokoki
  • ospa wietrzna
  • grypa (corocznie)
  • HPV
  • WZW typu A
  • FSME (kleszczowe zapalenie mózgu).

2. Dzieci i młodzież szkolna (7–18 lat):

Obowiązkowe:

  • dawki przypominające DTP i Polio
  • kolejna dawka MMR
  • HPV (zalecana, ale darmowa dla dzieci w wieku 12–13 lat).

Zalecane:

  • grypa (co roku)
  • meningokoki – szczególnie nastolatki
  • pneumokoki
  • WZW typu A
  • FSME (kleszczowe zapalenie mózgu).

3. Dorośli (18–60 lat)

Zalecane:

  • tężec, błonica, krztusiec – dawka przypominająca co 10 lat
  • grypa (co roku)
  • COVID-19 – dawki przypominające
  • WZW A i B (szczególnie dla personelu medycznego, podróżujących)
  • HPV (jeśli wcześniej nie zaszczepiono)
  • ospa wietrzna (jeśli ktoś nie chorował)
  • meningokoki (jeśli są wskazania)
  • pneumokoki
  • FSME (kleszczowe zapalenie mózgu).

4. Seniorzy (60+):

Szczególnie ważne:

  • grypa (co roku)
  • COVID-19 – dawki przypominające
  • tężec, Błonica, Krztusiec– co 10 lat
  • pneumokoki – jedna dawka lub w serii, w zależności od preparatu
  • półpasiec (szczepionka przeciw wirusowi VZV – jeśli dostępna).

5. Osoby podróżujące (w zależności od kierunku):

  • WZW A i B
  • dur brzuszny
  • żółta febra
  • wścieklizna
  • japońskie zapalenie mózgu
  • KZM (jeśli podróże obejmują tereny leśne Europy)
  • cholera.

Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny. Chronią przed groźnymi chorobami zakaźnymi, zmniejszają ryzyko epidemii i ratują życie. Dzięki nim wiele chorób zostało znacznie ograniczonych lub całkowicie wyeliminowanych. Szczepienia nie tylko chronią osoby zaszczepione, ale także całe społeczeństwo, tworząc tzw. odporność zbiorową. Są bezpieczne, skuteczne i pomagają uniknąć kosztownego leczenia oraz powikłań zdrowotnych.

Dlatego warto się szczepić !