Szczepienia dorośli

• Krztusiec – to ostra, zakaźna choroba dróg oddechowych, która atakuje tchawicę i oskrzela. 
• Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Choroba ta jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży, jak i dla osób starszych. 
• Szczepionka zalecana jest wszystkim kobietom w 27- 36 tygodniu ciąży, a w uzasadnionych przypadkach zagrożenia przedwczesnym porodem – po ukończeniu 20  tygodnia ciąży.

Przechorowanie krztuśca nie daje długotrwałej odporności.

• Jeśli zachorujesz na krztusiec (koklusz) w czasie ciąży, możesz dostać zapalenia płuc, drgawek i uszkodzenia mózgu z powodu długotrwałego niedotlenienia .
• Krztusiec to również poważna choroba stwarzająca zagrożenie dla niemowląt;  może okazać się śmiertelna.
• Zaszczepienie się w czasie ciąży jest najlepszym sposobem na ochronę dziecka przed krztuścem.
• Szczepionka dostępna  jest bezpłatnie w naszym gabinecie zabiegowym.
• Przed szczepieniem wymagany jest zapis na wizytę kwalifikacyjną do lekarza POZ.

Szczepionka przeciw krztuścowi , tężcowi, błonicy (Boostrix ) zaleca się szczepienie osób dorosłych tą szczepionką dawką przypominającą co 10 lat.

Krztusiec (koklusz): Krztusiec jest chorobą zakaźną, która atakuje drogi oddechowe, powodując ciężkie napady kaszlu.

• Napady kaszlu mogą utrudniać oddychanie i utrzymywać się nawet do kilku tygodni.
• Kaszel jest bardzo charakterystyczny, osoby chore na krztusiec „zanoszą się kaszlem”.
• Bakterie krztuśca mogą także wywoływać zakażenia uszu, zapalenie oskrzeli, które może trwać bardzo długo, zapalenie płuc, drgawki, uszkodzenie mózgu, a nawet zgon.
• Szczepionkę na krztusiec dla dorosłych zaleca się tym wszystkim, którzy nie zostali zaszczepieni w dzieciństwie.

Tężec: Bakterie tężca dostają się do organizmu człowieka w miejscu skaleczenia, zadrapania lub rany, zabrudzonych ziemią.

• Bakterie te produkują toksyny (trucizny), które mogą wywoływać sztywność mięśni, bolesne skurcze mięśni, drgawki, a nawet zgon.
• Szczepionkę na tężec dla dorosłych poleca się tym wszystkim, którzy nie zostali zaszczepieni w dzieciństwie.

Błonica:  To choroba bakteryjna, która najczęściej atakuje drogi oddechowe, w których dochodzi do stanu zapalnego i obrzęku, co powoduje poważne trudności w oddychaniu, a czasami duszenie się.

• Bakterie błonicy wytwarzają także toksyny (trucizny), które mogą powodować uszkodzenie nerwów, choroby serca, a nawet mogą doprowadzić do zgonu.
• Szczepionkę na błonicę dla dorosłych podaje się osobom w wieku 19 lat jako szczepienie obowiązkowe.

Przeciwwskazaniem do wykonania szczepionki  przeciw krztuścowi, tężcowi, błonicy u dorosłych jest reakcja alergiczna występująca po podaniu poprzedniej dawki . Szczepienie należy odroczyć w czasie, jeżeli u pacjenta występuje infekcja lub choroba z gorączką.

Pneumokoki  to bakterie, które osiedlają się w nosie i gardle powodując groźne choroby; odpowiedzialne są za rozwój infekcji dróg oddechowych.

• Drogi zakażenia  Do zakażenia najczęściej dochodzi zimą, a do transmisji bakteriami pneumokokowymi dochodzi drogą kropelkową poprzez wdychanie małych kropel śliny i wydzieliny dróg oddechowych, w których znajdują się drobnoustroje. Do zakażenia może również dojść w wyniku bezpośredniego kontaktu z chorym lub nosicielem.
• Objawy  zakażenia nie różnią się zbytnio od objawów innych zakażeń bakteryjnych, mogą to być m.in. bóle gardła, mięśni, gorączka, kaszel.
• Szczepienia na pneumokoki dla dorosłych to ważne narzędzie w walce z bakteryjnym zapaleniem płuc oraz zatok czy ucha środkowego.
• Immunizacja minimalizuje ryzyko wystąpienia inwazyjnej choroby z sepsą czy zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zmniejsza też prawdopodobieństwo poważnych powikłań, takich jak: utrata/uszkodzenie słuchu, wstrząs septyczny czy padaczka.
• Szczepienie przeciw pneumokokom jest rekomendowane osobom powyżej 50 r.życia, a  szczególnie osobom powyżej 65. r.życia: u których z racji wieku występuje większe ryzyko pneumokokowego zapalenia płuc; z wrodzonymi i nabytymi zaburzeniami odporności; zakażeniem HIV; chorującym na choroby nowotworowe; mającym choroby współistniejące tj. choroby serca, nerek, płuc, cukrzycę. Osobom z grup ryzyka wykonanie szczepienia  jest zalecane co 5 lat.
• Szczepionki nie należy podawać osobom dorosłym, u których występuje nadwrażliwość lub alergia, na któryś ze składników szczepionki. Szczepienie należy przełożyć, jeżeli u pacjenta występuje infekcja lub choroba przebiegająca z gorączką

Kleszczowe zapalenie mózgu  to groźna choroba wirusowa, w wyniku której dochodzi do zakażenia ośrodkowego układu nerwowego wywołanego przez wirusa KZM. Na chorobę tę nie ma leku, a leczenie  skupia się tylko na łagodzeniu objawów.

• Zakażenie przenoszone jest podczas ukłucia przez kleszcza  będącego  nosicielem wirusa  lub co rzadkie przez spożycie niepasteryzowanego mleka od zakażonych zwierząt hodowlanych.
• Na ryzyko spotkania z kleszczem jesteśmy narażeni przebywając w ich naturalnym środowisku bytowania czyli w lasach, na terenach trawiastych, trudno więc uchronić się przed jego ukąszeniem. Człowiek jest żywicielem dla kleszcza, do ugryzienia dochodzi najczęściej w obrębie głowy, uszu, pachwin, zgięć kolan.
• Kleszcze najbardziej aktywne, a więc i najbardziej niebezpieczne dla człowieka są wczesną wiosną do wczesnej ciepłej zimy, wystarczy by temperatura utrzymywała się w granicach 5-7 stopni na plusie.
• Okres inkubacji choroby wynosi od 7-14 dni.
• Charakterystyczny jest przebieg dwufazowy dla tej choroby.
• Choroba  jest bardzo niebezpieczna, gdyż w początkowej fazie może przebiegać bezobjawowo lub też mogą wystąpić objawy grypopodobne jak: wysoka gorączka, ból głowy, mięśni, zapalenie górnych dróg oddechowych, nudności.  Prowadzi to do sytuacji, że łatwo można przeoczyć moment pojawienia się realnego zagrożenia i opóźnić wdrożenie leczenia, czyli podawania leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych, a także przeciwobrzękowych. W niektórych przypadkach konieczna może być hospitalizacja.
• Po pierwszej fazie zakażenia przejawiającej się w postaci objawów grypopodobnych dochodzi u części pacjentów do samoistnego wyleczenia. Ale niestety u niektórych choroba przechodzi w drugą fazę pod postacią objawów zajęcia ośrodkowego układu nerwowego.
• Do symptomów wystąpienia drugiej fazy zakażenia czyli odkleszczowego zapalenia opon mózgowych należą: gorączka, bóle głowy, nudności, sztywność karku, a w przypadku zapalenia móżdżku mogą wystąpić zaburzenia świadomości, zaburzenia mowy, połykania. Z kolei zajęcie rdzenia kręgowego objawia się porażeniem mięśni kończyn, mięśni oddechowych.
• Rozpoznanie zapalenia mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych jest możliwe w drugiej fazie choroby  dzięki badaniu serologicznemu (pomiar przeciwciał IgM później IgG-są to białka układu odpornościowego produkowane w momencie kontaktu z wirusem).
• Kleszczowe zapalenie mózgu może prowadzić do różnych powikłań neurologicznych  jak: zaburzenia pamięci, funkcji poznawczych, koordynacji, uczucia drętwienia, przewlekłego zmęczenia, depresji, niedowładów, a nawet do zgonu.
• Ryzyko zakażenia wirusem KZM można zminimalizować unikając ukłucia przez kleszcze poprzez noszenie odzieży chroniącej ciało, stosowanie środków odstraszających kleszcze.
• Jedynym sposobem zabezpieczenia siebie i swoich bliskich jest  profilaktyka – najlepsza jej forma to obecnie szczepienie p / KZM.
• W przypadku kleszczy lepiej jest zapobiegać niż leczyć skutki ukąszenia tego pajęczaka.

Szczepionka polecana jest :  tym, którzy zawodowo przebywają wśród zieleni (rolnicy, leśnicy), jak i rekreacyjnie (praca w ogródku przydomowym, spacery po lesie, ogrodach miejskich) oraz wszystkim tym, którzy aktywnie spędzają czas na świeżym powietrzu.

• Schemat szczepienia  Szczepienia najlepiej wykonać przed sezonem aktywności kleszczy, czyli zimą lub wczesną wiosną. Wykonanie szczepienia w tym czasie sprawia, że zyskujemy  ochronę już od pierwszych tygodni aktywności tego pajęczaka, czyli od marca do listopada, a nawet dłużej, bo i w ciepłą zimę.
• Dla uzyskania pełnej skuteczności szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu powinna być podana w trzech dawkach. Drugą dawkę przyjmuje się po 1–3 miesiącach od pierwszej (lub po 14 dniach w schemacie przyspieszonym), a trzecią po 5–12 miesiącach od drugiej (pełna informacja u lekarza lub w gabinecie zabiegowym).
• Dawka przypominająca zalecana  jest co 3-5 lat. 
• Przeciwwskazaniem do jej wykonania jest nadwrażliwość lub alergia, na któryś ze składników szczepionki oraz infekcja przebiegająca z gorączką, szczepienie należy wtedy odroczyć w czasie do momentu wyzdrowienia.

Grypa – jest to ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana wirusem grypy, występująca corocznie i przebiegająca pod postacią ostrej infekcji układu oddechowego.

• Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową.  Objawy, które wywołuje to: wysoka gorączka, bóle mięśni, stawów, głowy, kaszel. Pojawiają się szybko i narastają.  Jeżeli nie dojdzie do powikłań, utrzymują się do dwóch tygodni.
• Objawy grypy są często bagatelizowane, wielu z nas próbuje ją „przechodzić” lub leczyć na własną rękę bez nadzoru lekarza. A jest to choroba obarczona (w przypadku nie leczenia) ryzykiem poważnych powikłań, do których mogą należeć:  zapalenie serca (zapalenie mięśnia sercowego), mózgu (zapalenie mózgu) lub tkanki mięśniowej (zapalenie mięśni, rabdomioliza) oraz niewydolność wielonarządową (np. niewydolność oddechową i  niewydolność nerek).
• Przechorowanie grypy nie daje odporności.
• By się przed nią ochronić zaleca się szczepienie, które nie wymaga kwalifikacji lekarskiej, pacjent może umówić się na szczepienie bezpośrednio do pielęgniarki w gabinecie zabiegowym.

Szczepienie p/grypie to szczepienie sezonowe, czyli wykonywane jest raz w roku.  Należy je powtarzać co rok; skład szczepionki zmienia się co sezon, gdyż wirus grypy mutuje.

• Sezon grypowy trwa mniej więcej od września do kwietnia.
• Szczepionką można się szczepić w ciągu całego sezonu grypowego, z uwzględnieniem, że odporność nabywamy w ciągu 2-3 tygodni po podaniu.
• Przeciwko grypie warto się zaszczepić, gdyż osoby zaszczepione, nawet jeżeli zachorują, łagodniej przechodzą skutki grypy i powikłań pogrypowych, rzadziej też zapadają na inne infekcje wirusowe, jak również chronią osoby z chorobami przewlekłymi i starszych.
• Szczepionka zalecana  jest dorosłym

–  po przeszczepach narządów,

–  z obniżoną odpornością, przewlekle chorym,

–  osobom mającym kontakt zawodowy z innymi ludźmi – pracownicy sektora usług, zdrowia, edukacji

– kobietom w ciąży, karmiącym piersią.

• Przeciwwskazaniem do jej wykonania jest nadwrażliwość lub alergia, na któryś z jej składników, jak i aktywna infekcja z gorączką.

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A)  to ostra choroba zakaźna wątroby, wywoływana przez wirus zapalenia wątroby typu A (HAV); potocznie określana jako żółtaczka pokarmowa.

•  Ludzie są jedynym rezerwuarem wirusa HAV.
• Zakażenie następuje najczęściej drogą pokarmową przez :  skażoną wodę, spożycie skażonego jedzenia – nieumytych owoców i warzyw, owoców morza, produktów niepoddanych odpowiedniej obróbce, brudne ręce –  najczęściej po skorzystaniu z toalety (tzw. droga fekalno-oralna) stąd nazywana jest chorobą brudnych rąk; poprzez kontakt z chorym;  kontakty seksualne, zwłaszcza analne, z osobą zakażoną lub chorą.
• Przebieg  kliniczny zakażenia WZW typu A  zależy  w dużym stopniu od wieku chorego, bo im pacjent starszy tym choruje ciężej. Zachorowanie u dzieci przebiega bezobjawowo/skąpoobjawowo, osoby dorosłe chorują najczęściej pełnoobjawowo. Choroba jest groźna dla kobiet w ciąży, osób w starszym wieku.  Wirus namnaża się w wątrobie i powoduje jej stan zapalny. U chorych na przewlekłą chorobę wątroby może przybrać ostrą postać charakteryzującą się ciężkim przebiegiem prowadząc do niewydolności wątroby i wysokiej śmiertelności
• Objawy  Choroba ma z reguły nagły początek i ciężki przebieg, wymagający hospitalizacji. Objawy występują  po 2–6 tygodniach od zakażenia i są to: osłabienie, brak apetytu, nudności, bóle brzucha, wzdęcia, zgaga, ciemny mocz, jasny stolec, żółtaczka – charakterystyczne zażółcenie skóry i białek oczu (nie zawsze występuje). Osoba chora wydala duże ilości wirusa wraz z kałem nawet przez kilka tygodni – wydalanie wirusa może zacząć się, gdy osoba zakażona wydaje się jeszcze zdrowa, czyli na 2-3 tygodnie przed objawami żółtaczki.
• Leczenie  zakażenia jest leczeniem objawowym.  WZW A zwykle nie przechodzi w postać przewlekłą.
• Aby zminimalizować zakażenie wirusem należy przestrzegać podstawowych zasad higieny – myć ręce zarówno przed spożyciem jedzenia, jak i po skorzystaniu z toalety, a w przypadku wyjazdów zagranicznych korzystać z bezpiecznych źródeł wody pitnej i jedzenia.
• Najskuteczniejszą formą zabezpieczenia przed zachorowaniem jest szczepienie p/WZW typu A.
• Schemat szczepienia

–  Szczepionka  podawane jest domięśniowo. Przeznaczona jest do stosowania u osób dorosłych od 16.r.życia.

–  Szczepienie podaje się jako jednoskładnikowe – uodparniają  p/WZW typu A (2 dawki w odstępach 6-12 m-cy) lub wieloskładnikowe – odporność przeciw zachorowaniom na WZW A i  WZW B (3 dawki w odstępach 0-1-6 m-cy).

Zalety szczepienia przeciw WZW A

Skuteczna ochrona – szczepionka zapewnia odporność już po 2 dawkach.

Zapobieganie epidemii – choroba łatwo się rozprzestrzenia, zwłaszcza w przedszkolach, szkołach, na koloniach, podczas podróży.

Ochrona osób z grup ryzyka:

• podróżujących do krajów o niższym standardzie sanitarnym
• dzieci – zwłaszcza w wieku przedszkolnym, szkolnym, które nie chorowały na wirusowe zapalenie wątroby typu A
• pracowników służby zdrowia, przedszkoli, gastronomii, kanalizacji
• osób z chorobami wątroby
• osób ze stwierdzonym zakażeniem wirusem HIV.
• osób podejmujących ryzykowne kontakty seksualne.

Jak w przypadku każdego szczepienia należy je poprzedzić konsultacją lekarską.

Przeciwwskazania

nadwrażliwość lub alergia, na któryś składnik preparatu, zaostrzony przebieg choroby przewlekłej lub infekcja z gorączką.

Szczepienie WZW A daje odporność na całe życie, nie ma potrzeby podawania dawki przypominającej. Podaje się je domięśniowo w mięsień naramienny.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B  to choroba zakaźna wywołana przez wirusa HBV;  jest szczególnie groźna dla naszego organizmu, jeśli przyjmie postać przewlekłą – wówczas może prowadzić do marskości wątroby, a w konsekwencji do raka wątroby.

• Do  zakażenia może dojść:  drogą krwiopochodną, płciową, okołoporodową, czyli poprzez kontakt z zakażoną krwią w czasie używania niesterylnego sprzętu medycznego w trakcie zabiegów medycznych, stomatologicznych czy kosmetycznych, przebiegających z przerwaniem ciągłości skóry ; w trakcie współżycia seksualnego bez zabezpieczenia z zakażoną osobą;  z matki na dziecko w czasie ciąży lub porodu.
• Najgorsze jest to, że w postaci przewlekłej choroba może rozwijać się przez wiele lat, nie dając  żadnych objawów, co oznacza, że osoby będące nosicielami wirusa, a nie wiedzące o tym mogą nieświadomie zarażać.  W ostrej fazie choroby objawy widoczne to m.in. zażółcenie skóry, brak apetytu, ciemny mocz, zmęczenie.
• Szczepienie zalecane jest każdej niezaszczepionej osobie dorosłej, osobom zakażonym WZW typu C, przewlekle chorym, chorym na nowotwory układu krwiotwórczego, osobom przed planowaną  operacją, wyjazdem do stref endemicznych występowania WZW B, kobietom planującym ciążę.
• Jest skutecznym sposobem ochrony przed zakażeniem na WZW B.  Szczepienie chroni w ponad 95%przypadków.  Pełen cykl szczepienia zapewnia długotrwałą odporność (często na całe życie).
• Schemat szczepienia

–  Szczepionka jest dobrze tolerowana, podawana jest domięśniowo. Przeznaczona jest do stosowania u osób dorosłych od 16 r.życia.

– U osoby dorosłej schemat szczepienia składa się z 3 dawek i zwykle nie ma potrzeby podawania dawki przypominającej; pierwsza dawka podawana jest w dowolnym terminie, druga po miesiącu, a trzecia 6             miesięcy po pierwszej.

– W przypadku szczepienia osoby dorosłej wcześniej nie zaszczepionej, która przygotowuje się do zabiegu operacyjnego, stosuje się schemat przyspieszony (1-7-21), a dawkę przypominającą podaje się po 12           miesiącach.

• Przeciwwskazaniem do wykonania  szczepieni przeciwko WZW B jest ostra reakcja po podaniu pierwszej dawki, zaostrzenie choroby przewlekłej, infekcja przebiegająca z gorączką.

Meningokoki  to bakterie, które przyjmują kształt ziarenek kawy ułożonych parami, stąd często są określane mianem dwoinek zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

• Drobnoustroje te są wyłącznie pasożytami człowieka.
• Wywołują inwazyjną chorobę meningokokową (IChM), która może przybrać postać zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub sepsy.  Choroba stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Mimo wdrożenia nowoczesnego leczenia szpitalnego śmiertelność jest wysoka, a u ozdrowieńców dochodzi do trwałych neurologicznych powikłań, niepełnosprawności, amputacji.
• Meningokoki występują w jamie nosowo-gardłowej  u zdrowych osób tzw. nosicieli, nie powodując u nich pojawienia się żadnych objawów chorobowych.  Do zakażenia może dojść u osób podatnych, poprzez kontakt z osobami chorymi lub takimi, które są bezobjawowymi nosicielami drogą kropelkową (katar, kaszel, kichanie).
• Początkowe objawy  zakażenia przypominają objawy grypopochodne, dlatego też późno wdrażane jest szpitalne leczenie i antykobioterapia. Charakterystycznym, choć późnym objawem są wybroczyny skórne, które nie bledną pod wpływem nacisku. Zakażenie meningokokami może mieć ciężki, piorunujący przebieg i doprowadzić do zgonu nawet w ciągu kilku godzin.  Na zakażenie meningokokami narażeni są wszyscy, niezależnie od wieku czy płci. Najczęściej chorują dzieci.
• Najskuteczniejszym sposobem profilaktyki przed  ciężkim przebiegiem zakażenia meningokokami jest szczepienie; jego wykonanie zalecane jest co 3-5 lat.
• Immunizacja przeciwko meningokokom w populacji dorosłej  jest wskazana  szczególnie dla osób, które są bardziej narażone na zakażenie lub które mogą doświadczyć powikłań po zakażeniu są to osoby dorosłe cierpiące na różnego rodzaju niedobory odporności, personel medyczny i laboratoryjny, młodzi dorośli przebywający w dużych skupiskach ludzkich, personel żłobków, przedszkoli, osoby powyżej 65 r.ż., osoby podróżujące w tereny epidemicznego występowania zakażeń.
• Schemat szczepienia

– W związku z tym, że istnieje kilka grup bakterii meningokokowych, jak grupy A, B, C, W, Y  inny jest schemat szczepienia.

– W przypadku szczepionki p/meningokokom grupy B są to dwie dawki podawane w odstępie co najmniej miesiąca.

– Dla szczepionek skoniugowanych A, C, W, Y wystarczy jedna dawka.

– Szczepienie podaje się domięśniowo.

• Najbardziej niebezpiecznym skutkiem zakażenia meningokokami jest sepsa (posocznica).  Około 10% osób, które przechoruje inwazyjną chorobę meningokokową, ma trwałe powikłania jak głęboki niedosłuch, lub całkowita głuchota, padaczka, niedowłady kończyn, zaburzenia koncentracji.

• Jak każdy produkt leczniczy szczepienie może wywołać działania niepożądane. Najczęściej zgłaszanymi niepożądanymi objawami poszczepiennymi są krótkotrwałe i miejscowe objawy typu zaczerwienienie i ból w miejscu podania oraz senność, ból głowy, gorączka, rozdrażnienie.
• Przeciwwskazaniem do szczepienia jest nadwrażliwość lub alergia, na któryś składnik preparatu. Wskazaniem do opóźnienia szczepienia – do czasu ustąpienia objawów i poprawy stanu pacjenta- jest ostra  choroba infekcyjna przebiegająca z gorączką. Ostateczną decyzję o podaniu szczepionki podejmuje lekarz kwalifikujący po zbadaniu pacjenta.

Półpasiec  – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywołana reaktywacją wirusa ospy wietrznej.

• Objawy to przede wszystkim zmiany na skórze, pojawienie się pęcherzyków, intensywna, bolesna wysypka; typowe  dla tej choroby jest występowanie objawów po jednej stronie  ciała.
• Zmiany chorobowe w półpaścu przechodzą różne fazy od czerwonych plamek, grudek do pęcherzy, krost oraz gorączki i światłowstrętu. Zdarza się również i tak, że nie występują typowe objawy choroby.
• Najgroźniejsze powikłanie  półpaśca jest tzw. neuralgia półpaścowa. To jednostronny ból neuropatyczny, powstający po uszkodzeniu układu nerwowego i utrzymujący się do kilku miesięcy w miejscu, w którym występowała wysypka. Bóle, mrowienia i drętwienia mogą utrzymywać się nawet przez kilka lat.
• Inne powikłania to: przebarwienia lub blizny na skórze, porażenie nerwu twarzowego, upośledzenie słuchu, zapalenie opon mózgowych
• Do zachorowania dochodzi w stanach osłabienia odporności przeciwko temu wirusowi, wynikającymi z powodu wieku.  Osoby starsze chorują  najczęściej. Nawet po wyleczeniu wirus zostaje w organizmie w uśpionej postaci.
• Grupy ryzyka  Na półpasiec może zachorować:

– każda osoba, która przechorowała ospę wietrzną

– wirus półpaśca uaktywnia się u dorosłych, którzy:

• mają obniżoną odporność  spowodowana chorobami przewlekłymi jak: choroby układu krążenia, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, choroby nerek, astma oskrzelowa, otyłość, osteoporoza, depresja
• chorują na nowotwory, choroby autoimmunologiczne
• są po przeszczepie narządów, po leczeniu onkologicznym chemio- lub radioterapii
• mają słabszą odporność, są przemęczone, często chorują na ostre infekcje

-wirus uaktywnia się u dorosłych, najczęściej po 50 roku życia (nawet jak są zdrowi, wraz z wiekiem spada odporność).

• Szczepienie przeciwko półpaścowi  zalecane jest osobom starszym  oraz tym, które chorują na choroby przewlekłe.
• Przeciwwskazaniem do jej wykonania jest nadwrażliwość lub alergia, na któryś z jej  składników oraz choroba przebiegająca z gorączką.
• Schemat szczepienia

Szczepienie jest dwudawkowe  i wykonywane jest w odstępie 2 do 6 miesięcy, nie ma konieczności podawania dawek przypominających. Szczepionka wstrzykiwana jest domięśniowo.

Ospa wietrzna to choroba zakaźna wywoływana przez wirus VZV, czyli wirus ospy wietrznej i półpaśca. Ospa jest typową chorobą wieku dziecięcego, wykazuje się dużą zakaźnością (ryzyko transmisji wirusa wśród domowników osoby chorej wynosi 90%).

• Źródłem zakażenia jest człowiek  chory na ospę wietrzną lub na półpasiec.
• Zarazić się nią można drogą kropelkową. Wirus może być przenoszony przez wiatr, stąd też i nazwa choroby. Na ospę zachoruje praktycznie każda niezaszczepiona osoba.
• Okres wylęgania czyli od momentu przedostania się wirusa do organizmu – do wystąpienia pierwszych objawów zakażenia wynosi od 10-21 dni, natomiast czas zakażania przez chorego wynosi około tygodnia i obejmuje czas od 1-2dni przed pojawieniem się charakterystycznej dla ospy wysypki do czasu przyschnięcia pęcherzyków na ciele.
• Najczęściej początkowo objawy przypominają  przeziębienie (wysoka gorączka, ból głowy, złe samopoczucie, utrata apetytu), a następnie przebiega z charakterystyczną wysypką skórną, gorączką, bólami mięśni, pojawiają się pęcherzyki na skórze.
• Wykwity skórne pojawiają się u chorego rzutami, stąd też są one w różnych stadiach rozwoju. Towarzyszy im świąd skóry. Wykwity początkowo w postaci plamek, przekształcają się w grudki, następnie w pęcherzyki wypełnione płynem, które z czasem przechodzą w krosty, by ostatecznie pęknąć i zaschnąć w postaci strupów. Z czasem strupy odpadają. Najwięcej wykwitów występuje na tułowiu, twarzy, skórze owłosionej głowy; rzadko na dłoniach, stopach, jamie ustnej, narządach płciowych.
• U osób dorosłych zazwyczaj ma cięższy przebieg  niż u dzieci i poważniejsze powikłania, pomimo że daje podobne objawy. Do powikłań tych należą m.in. zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowych, stawów, nerek, wątroby, różnych części oka lub mięśnia sercowego.
• Osoby, które chorowały na ospę wietrzną w dzieciństwie, wykształciły trwałą odporność utrzymującą się do końca życia, stąd też dorośli chorują rzadziej. Ale jeżeli osoba dorosła nie przechorowała ospy w dzieciństwie i nie została przeciw niej zaszczepiona to może zachorować niezależnie od wieku.
• Po przebytej chorobie wirus w postaci utajonej, umiejscawia się w zwojach nerwowych.  Jego reaktywacja może nastąpić po wielu latach od przechorowania ospy;  w momencie osłabionej odporności uaktywnia się jako półpasiec.
• Leczenie po pojawieniu się pierwszych symptomów choroby polega na stosowaniu leków przeciwwirusowych, które skracają czas jej trwania i zmniejszają ryzyko rozwoju powikłań. Podaje się także środki przeciwświądowe.
• Najbardziej efektywną metodą ochrony przed zachorowaniem na ospę jest szczepienie ochronne. Zalecane jest tym z dorosłych, którzy w dzieciństwie nie chorowali na ospę, jak i nie zostali przeciwko niej zaszczepieni, jak również kobietom planującym ciążę, gdyż zakażenie przenosi się przez łożysko, przez co ospa jest niebezpieczna dla płodu.
• Podania szczepionki nie zaleca się: osobom z nadwrażliwością lub alergią, na któryś z jej składników, z obniżoną odpornością, chorującym na choroby w przebiegu których występuje gorączka, kobietom w ciąży.
• Schemat szczepienia

–  Osobom dorosłym, które nie przechorowały ospy, szczepionkę można podać w dowolnym wieku.

–  Szczepienie jest dwudawkowe, wykonywane w odstępie 6 tygodni do 3 miesięcy, nie ma konieczności podawania dawek przypominających.

Odra  jest to jedna z najbardziej zaraźliwych chorób wirusowych, wywoływana jest przez wirusa odry. Przenosi się drogą kropelkową – podczas kaszlu, kichania, a nawet przebywania w tym samym pomieszczeniu co osoba zakażona. Osoba chora może zarażać już kilka dni przed pojawieniem się wysypki.

• Typowe objawy: wysoka gorączka, kaszel, katar, zaczerwienione, łzawiące oczy, drobne białe plamki w jamie ustnej (tzw. plamki Koplika), charakterystyczna czerwona wysypka, która zaczyna się na twarzy i rozprzestrzenia na resztę ciała.
• Powikłania  Odra jest groźną chorobą, gdyż u części chorych mogą wystąpić powikłania, takie jak: zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie mózgu,
  Rzadsze powikłania:
  zapalenie mózgu, które może prowadzić do trwałych uszkodzeń neurologicznych, drgawki związane z wysoką gorączką,bardzo rzadką, ale śmiertelną chorobę mózgu zwaną podostrym stwardniającym zapaleniem mózgu (SSPE), która może rozwinąć się wiele lat po przebyciu odry.
  Najbardziej narażone są niemowlęta, osoby z osłabioną odpornością  oraz kobiety w ciąży.
• Najskuteczniejsza forma ochrony – jest szczepienie przeciw odrze– zwykle podawane jako szczepionka MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce). Dwie dawki zapewniają bardzo wysoką skuteczność.

Aby zmnimalizowac ryzyko zakażenia  wskazane jest :

• unikanie kontaktu z osobami chorymi podczas ognisk zachorowań, mycie rąk i zasłanianie ust podczas kaszlu, co pomoże ograniczać rozprzestrzenianie się infekcji, ale w przypadku odry same te środki nie zapewniają pełnej ochrony ze względu na jej bardzo wysoką zakaźność.

Świnka (nagminne zapalenie przyusznic) to choroba wirusowa wywoływana przez wirusa świnki. Przenosi się drogą kropelkową – podczas kaszlu, kichania, mówienia lub przez bliski kontakt z osobą zakażoną.

• Początkowe objawy zakażenia mogą przypominać objawy charakterystyczne dla przeziębienia, są to: gorączka, ból głowy, osłabienie, bóle mięśni, utrata apetytu.
  Po 1 – 2 dniach często pojawia się najbardziej charakterystyczny objaw, czyli bolesny obrzęk ślinianek przyusznych (po jednej lub obu stronach twarzy), powodujący opuchliznę policzków i ból przy żuciu lub przełykaniu.
• Możliwe powikłania
  Większość osób zdrowieje bez trwałych następstw, ale mogą wystąpić powikłania, takie jak:
  zapalenie jąder u chłopców i mężczyzn po okresie dojrzewania (może prowadzić do zmniejszenia płodności, choć całkowita niepłodność jest rzadka), zapalenie jajników u kobiet, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu, zapalenie trzustki, rzadko trwałe pogorszenie słuchu.
• Najskuteczniejszą metodą ochrony jest  szczepienie MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce). Dwie dawki zapewniają dobrą ochronę przed zachorowaniem i znacznie zmniejszają ryzyko ciężkiego przebiegu oraz powikłań.

Dodatkowo warto:
unikać bliskiego kontaktu z osobami chorymi, często myć ręce, zasłaniać usta i nos podczas kaszlu i kichania, nie dzielić się naczyniami i sztućcami z osobą chorą.
Jeśli pojawi się charakterystyczny obrzęk ślinianek i gorączka, warto skontaktować się z lekarzem. Osoba chora powinna ograniczyć kontakt z innymi do czasu ustąpienia okresu zakaźności, aby nie przenosić wirusa.

Różyczka to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa różyczki. Przenosi się głównie drogą kropelkową –  podczas kaszlu, kichania i bliskiego kontaktu z osobą zakażoną. U dzieci zwykle przebiega łagodnie, ale jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży.

• Najczęstsze objawy to: niewysoka gorączka, złe samopoczucie, powiększone i bolesne węzły chłonne (zwłaszcza za uszami i na karku), drobna, różowa wysypka, która zaczyna się na twarzy i rozprzestrzenia na tułów oraz kończyny, czasami ból stawów, szczególnie u młodzieży i dorosłych.
• Możliwe powikłania
  Powikłania są rzadkie, ale mogą obejmować: zapalenie stawów, zapalenie mózgu (bardzo rzadko), małopłytkowość.
  Największym zagrożeniem jest zakażenie kobiety w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Zakażenie może doprowadzić do zespołu różyczki wrodzonej, powodując u dziecka m.in.: wady serca, uszkodzenie słuchu, uszkodzenie wzroku, zaburzenia rozwoju.
• Najskuteczniejszą metodą ochrony jest – szczepienie MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce). Dwie dawki zapewniają bardzo dobrą ochronę.

Dodatkowo warto:
unikać kontaktu z osobami chorymi, dbać o higienę rąk, zasłaniać usta i nos podczas kaszlu i kichania.
Szczepienie jest szczególnie ważne dla dziewcząt i kobiet przed planowaną ciążą, ponieważ pomaga zapobiec zakażeniu w czasie ciąży i chroni rozwijające się dziecko.

Wirus HPV  jest powszechnie występującym wirusem, który zaraża kobiety i mężczyzn, a przenoszony jest droga płciową.  Każda osoba aktywna seksualnie prędzej czy później zakazi się wirusem HPV.

Wirus HPV  to zakaźny ludzki wirus brodawczaka powodujący znaczny wzrost ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy.

Może on również wywołać:

• raka pochwy i sromu u kobiet
• raka prącia u mężczyzn
• raka odbytu, jamy ustnej, okolicy głowy i szyi obu płci.

Wszystkie przypadki zachorowania na raka szyjki macicy poprzedza przewlekła infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego-HPV.

• Do zakażenia dochodzi  w czasie kontaktów seksualnych z zakażonym partnerem, jak i w przypadku bezpośredniego kontaktu ze skórą narządów płciowych osoby zakażonej.
• Prezerwatywa nie chroni przed wirusem.
• Około 50-80 % mężczyzn i kobiet zostanie zakażonych wirusem HPV przynajmniej raz w życiu.
• U kobiet w większości przypadków infekcje szyjki macicy goją się samoczynnie, organizm sam usuwa wirusa. Ale w około 10% przypadków wirus zostaje  na trwałe w komórkach nabłonka szyjki macicy doprowadzając do tzw. dysplazji, a to z kolei prowadzi do zaburzeń oraz do zmian przedrakowych lub nowotworowych.

W Polsce nadal kobiety zbyt późno zgłaszają się na badania profilaktyczne do ginekologa i nadal zbyt wiele przypadków raka szyjki rozpoznaje się w nieoperacyjnych stadiach. To dramatycznie wręcz zmniejsza szanse na wyleczenie.

Lekceważące podchodzenie do konieczności regularnych badań oraz różne kampanie antyszczepionkowe sprawiają, że kobiety nie dbają o tę sferę życia i zdrowia.

W przypadku tego nowotworu medycyna wspomaga kobiety w działaniach zapobiegawczych poprzez wprowadzenie szczepionki przeciwko HPV.

W działaniach mających na celu zminimalizowanie ryzyka zachorowania, obok większego nacisku na profilaktykę i diagnozowanie raka szyjki macicy, konieczne jest także zwiększenie świadomości związanej z zachorowalnością na nowotwory kobiece.

Ważne, by odpowiednio wcześnie podjąć działanie zabezpieczające przed tą chorobą.

Szczepienia przeciw HPV są właśnie tym sposobem.

• Nie ma leku, który zwalczyłby zakażenie wirusem HPV.  Szczepionki są najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zakażeniom HPV i chorobom nowotworowym związanym z tym wirusem.
• Szczepionka p/HPV to produkt leczniczy podawany w celu wytworzenia odporności przeciw chorobom związanym z zakażeniem ludzkim wirusem brodawczaka (HPV). Szczepionki wykorzystują naturalne mechanizmy odporności poprzez pobudzenie układu odpornościowego osoby zaszczepionej do działania – wytworzenia swoistych przeciwciał. Jeżeli w przyszłości dojdzie do kontaktu osoby zaszczepionej z HPV, przeciwciała zneutralizują wirusa i nie dopuszczą do jego wniknięcia do komórek.
• Szczepionki p/HPV zawierają oczyszczone cząstki wirusopodobne, czyli sztucznie wytworzoną skorupkę wirusa oraz substancje pomocnicze, jak adiuwant, który ma za zadanie wzmocnić odpowiedź układu odpornościowego na szczepionkę. Nie ma możliwości, aby przekazać innej osobie wirusa szczepionkowego, gdyż szczepionki p/HPV nie zawierają materiału genetycznego wirusa, nie są zdolne do namnażania się i zakażania.
• Szczepienie adresowane jest do dzieci obu płci  w wieku 9-14 lat, przed –  co ważne, rozpoczęciem aktywności seksualnej. Powodem tak wczesnego realizowania szczepień u nastolatków jest wyprzedzenie czasu, w którym może dojść do zakażenia HPV.  Daje to pewność skutecznej profilaktyki i ochronę przed stanami przednowotworowymi i nowotworami związanymi z HPV mogącymi wystąpić w przyszłości. Odpowiedź układu odpornościowego na szczepienie w tym wieku jest najlepsza.
• Szczepienia p/HPV rekomendowane są szczególnie dziewczętom,  ponieważ to one są najbardziej narażone na poważne konsekwencje zakażenia HPV – rak szyjki macicy- i to one odniosą największe korzyści z jej przyjęcia.
• Szczepienie stanowi ważny element profilaktyki w zapobieganiu zakażeniom HPV, które mogą prowadzić do rozwoju ryzyka raka szyjki macicy, który jest jednym z najczęściej rozpoznawanych nowotworów u kobiet w Polsce i na świecie. Szczepienie zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworów, jak i poważnych skutków zdrowotnych jakie są związane z ich zdiagnozowaniem.
• Szczepienie, któremu poddadzą się też chłopcy, będzie w przyszłości chronić pośrednio kobiety, które w ten sposób unikną od nich zakażenia wirusem HPV.
• Zaszczepieni mężczyźni, nie będąc nosicielami wirusa, przerwą łańcuch zakażeń. Poza tym zakażenie  typami onkogennymi HPV u chłopców wiąże się z ryzykiem rozwoju w przyszłości stanów przedrakowych (raka prącia, odbytu, nosogardzieli), którym warto zapobiegać.
• Mimo, że szczepienie zalecane jest młodzieży przed inicjacją seksualną, należy pamiętać, że wirus HPV ma kilkanaście typów onkogennych, więc szczepienie osób dorosłych nadal jest istotne, bo chroni przed typami wirusa, których organizm jeszcze nie napotkał i ich powikłaniami. Szczepienie dla dorosłych są zalecane osobom, które nie były wcześniej szczepione oraz tym, które chcą poszerzyć ochronę immunologiczną.

Lepiej chronić przed rakiem, niż leczyć na raka.

Szczepionki p/HPV są skuteczną i bezpieczną metodą zapobiegania rozwojowi raka szyjki macicy i innych nowotworów oraz konsekwencji wynikających z faktu ich rozwoju, a najważniejszą z tych konsekwencji  jest zapobieganie przedwczesnym zgonom.  Bilans korzyści z podania szczepienia przewyższa ewentualne ryzyko z nim związane.

• Do szczepienia kwalifikuje lekarz.
• Schemat szczepienia  Podanie szczepionki zależy od wieku osoby szczepionej. Podanie do 14.r.życia daje pełne uodpornienie po 2 dawkach. Jej podanie u osób w wieku powyżej 15 r.życia i osób dorosłych ma schemat 3 – dawkowy. Wszystkie trzy dawki powinny być podane w ciągu jednego roku.
• Szczepionka jest dobrze tolerowana. Po szczepieniu rzadko pojawiają się odczyny poszczepienne. Maja one charakter przemijający i krótkotrwały, ustępują po 1-2 dniach, są one miejscowe.
• Odporność po szczepieniu jest długotrwała. Obserwacje osób zaszczepionych sięgają ok. 20 lat ( bo pierwszą szczepionkę p/HPV wprowadzono na rynek w 2006r.) i nie ma danych o konieczności przyjmowania dawki przypominającej.
• Przeciwwskazaniem do szczepienia jest nadwrażliwość lub alergia na któryś ze składników preparatu; należy je odłożyć jeżeli mamy objawy infekcji lub chorobę z gorączką.

Obok cytologii, wizyt kontrolnych, zdrowego trybu życia, odpowiedniej higieny miejsc intymnych, szczepienie na HPV jest  najlepszą ochroną przed rozwinięciem raka szyjki macicy.