„Mały narząd o wielkim znaczeniu – rola tarczycy
W ludzkim organizmie istnieją narządy, o których na co dzień niemal nie myślimy. Nie widzimy ich pracy, nie odczuwamy ich obecności i często przypominamy sobie o nich dopiero wtedy, gdy zaczynają chorować. Jednym z takich niezwykle ważnych organów jest tarczyca – niewielki nieparzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego znajdujący się u podstawy szyi.
Tarczyca choć waży zaledwie kilkanaście gramów, wpływa na funkcjonowanie całego organizmu i odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia oraz dobrego samopoczucia. Jej wielkość zależy od wieku, płci, stanu fizjologicznego. Zdrowa tarczyca jest niewidoczna i niewyczuwalna palpacyjnie.
Tarczyca swoim kształtem przypomina MOTYLA . Składa się z dwóch płatów połączonych cienką cieśnią i należy do układu hormonalnego.
Zadania tarczycy – produkcja hormonów – tyroksyny (T4) oraz trójjodotyroniny (T3). Hormony produkowane przez tarczycę maja wpływ na każdą komórkę naszego organizmu. Hormony regulują przemianę materii, wpływają na temperaturę ciała, pracę serca, mięśni, wzrost, pracę układu nerwowego, oddechowego, pokarmowego, gospodarkę wodno-mineralną. Odpowiadają również za poziom energii, koncentrację, czynności rozrodcze oraz prawidłowy rozwój organizmu. Mają wpływ na stan skóry, włosów, paznokci oraz procesy regeneracyjne.
Można powiedzieć, że tarczyca działa jak wewnętrzny regulator tempa życia organizmu. Gdy funkcjonuje prawidłowo, ciało pracuje harmonijnie. Kiedy jednak dochodzi do zaburzeń, pojawiają się liczne problemy zdrowotne.
Niedoczynność tarczycy powoduje spowolnienie pracy organizmu. Człowiek staje się ospały, zmęczony, ma problemy z koncentracją, często marznie i przybiera na wadze.
Nadczynność tarczycy sprawia, że organizm pracuje zbyt intensywnie – pojawia się nerwowość, bezsenność, nadmierna potliwość oraz kołatanie serca.
Współcześnie choroby tarczycy są coraz częstsze. Duży wpływ mają na to przewlekły stres, szybkie tempo życia, zanieczyszczenie środowiska oraz niewłaściwa dieta. Szczególnie narażone są kobiety, jednak problemy z tarczycą mogą dotyczyć każdego, niezależnie od wieku. Jedną z najczęściej diagnozowanych chorób jest Hashimoto, w której układ odpornościowy niszczy własny gruczoł. Coraz więcej osób zmaga się także z guzkami tarczycy czy nadczynnością wywołaną przez Chorobę Gravesa-Basedowa.
Przyczyny chorób tarczycy: uwarunkowania genetyczne, choroby autoimmunologiczne, otyłość, niedobory żywieniowe – szczególnie nierówny poziom jodu i selenu, stres, zanieczyszczenie środowiska, palenie papierosów, uszkodzenie tarczycy, narażenie na działanie szkodliwych substancji chemicznych.
Objawy chorób tarczycy bywają podstępne i łatwo pomylić je ze zwykłym przemęczeniem. Wypadanie włosów, sucha skóra, nagłe zmiany masy ciała czy problemy ze snem często są bagatelizowane. Tymczasem organizm wysyła w ten sposób sygnał, że jego równowaga została zaburzona.
Najczęstsze choroby tarczycy: niedoczynność/nadczynność, wole-powiększenie tarczycy, guzki tarczycy, stan zapalny, nowotwory.
Ważna jest profilaktyka i regularne wykonywanie badań hormonalnych.
Zdrowie tarczycy zależy również od stylu życia. Organizm potrzebuje odpowiedniej ilości jodu, selenu, cynku i żelaza, aby gruczoł mógł prawidłowo pracować. Znaczenie mają także sen, aktywność fizyczna i umiejętność radzenia sobie ze stresem. Człowiek coraz częściej żyje w pośpiechu, zapominając o odpoczynku, a właśnie przewlekłe napięcie może negatywnie wpływać na gospodarkę hormonalną.
Tarczyca jest przykładem tego, jak ogromne znaczenie może mieć niewielki narząd. Choć pozostaje ukryta i niemal niewidoczna, odpowiada za równowagę całego organizmu.
Jej prawidłowe funkcjonowanie wpływa nie tylko na zdrowie fizyczne, ale także na emocje, samopoczucie i codzienną energię do życia. Dlatego warto dbać o siebie, obserwować swój organizm i pamiętać, że nawet najmniejsze części ludzkiego ciała mogą mieć ogromną moc.
Choroby tarczycy często rozwijają się powoli i przez długi czas nie dają jednoznacznych objawów. Wiele osób przez lata tłumaczy złe samopoczucie stresem lub przemęczeniem. Tymczasem regularne badania mogą pomóc wykryć problem na wczesnym etapie i zapobiec poważniejszym konsekwencjom zdrowotnym.
Profilaktyka ma ogromne znaczenie, ponieważ mały gruczoł, jakim jest tarczyca, wpływa na pracę niemal całego organizmu, dlatego jej zaburzenia mogą dawać bardzo różne objawy od zmęczenia i senności po problemy z sercem czy nastrojem.
Badanie hormonów tarczycy jest zalecane w przypadku pojawienia się objawów, które mogą sugerować nieprawidłową jej pracę oraz profilaktycznie u osób obciążonych ryzykiem wystąpienia chorób tarczycy.
Wczesna diagnostyka pozwala szybciej wykryć nieprawidłowości i rozpocząć leczenie. Istnieje kilka podstawowych badań, które warto wykonać, gdy pojawiają się objawy mogące świadczyć o chorobie tarczycy.
TSH — podstawowe badanie tarczycy
Oznaczenie poziomu TSH, czyli hormonu produkowanego przez przysadkę mózgową, kontroluje pracę tarczycy, zbyt wysokie TSH może wskazywać na niedoczynność tarczycy, natomiast zbyt niskie na nadczynność, badanie TSH jest szybkie, proste i wykonywane z próbki krwi. Bardzo często stanowi pierwszy krok w diagnostyce chorób tarczycy.
FT3 i FT4 — hormony tarczycy
Samo TSH nie zawsze daje pełny obraz sytuacji, dlatego lekarze często zlecają także oznaczenie hormonów FT3 i FT4. Są to wolne frakcje hormonów produkowanych przez tarczycę; FT4 pomaga ocenić ogólną pracę gruczołu; FT3 pokazuje aktywną postać hormonu działającą w tkankach.
Wyniki tych badań pozwalają dokładniej określić, czy tarczyca pracuje prawidłowo.
Przeciwciała tarczycowe
Wiele chorób tarczycy ma podłoże autoimmunologiczne, dlatego ważne są również badania przeciwciał:
anty-TPO, anty-TG, TRAb.
W CMZ zadbasz o swoją tarczycę kompleksowo.
Wszystkie wymienione wyżej badania krwi można wykonać u nas komercyjnie bez wymaganego skierowania w przychodni od poniedziałku do piątku od 8.00-12.00 szybko i bez długiego oczekiwania.
TWOJE ZDROWIE ZACZYNA SIĘ OD ŚWIADOMOŚCI – ZRÓB PIERWSZY KROK I ZBADAJ SWOJĄ TARCZYCĘ JUŻ DZIŚ!
Autor:
Skrętowska Edyta – pielęgniarka
Tartas Magdalena – pielęgniarka
Źródło:
https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/211942,choroby-tarczycy
https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/kompendium-chorob-nowotworowych/tarczyca
