Mrożonki, kiszonki i suszone owoce w tradycyjnej kuchni polskiej zajmują od dawna poczesne miejsce, zwłaszcza w sezonie zimowym. Nasza dieta w tym czasie powinna być także różnorodna i dobrze zbilansowana, by pomóc nam zadbać o odporność i chronić przed infekcjami.
W lecie znacznie łatwiej zadbać o różnorodność i atrakcyjność posiłków ze względu na większą dostępność świeżych owoców i warzyw.
Zimą bardzo dobrym uzupełnieniem diety w składniki odżywcze i witaminy jest włączenie do niej mrożonek, kiszonek i suszonych owoców.
Sięganie po żywność utrwaloną dzięki mrożeniu, kiszeniu i suszeniu pozwala wygodnie komponować wartościowe posiłki . Co ważne, odpowiednio przetworzone produkty mogą zachować wysoką wartość odżywczą, smak i jakość, a jednocześnie ułatwiać codzienne planowanie diety.
Wprawdzie dzisiaj dostępność warzyw i owoców jest prawie nieograniczona, niezależnie od sezonu. Ale by owoce i warzywa przetrwały w dobrym stanie dalekie podróże z egzotycznych krajów muszą zostać zerwane, gdy nie są jeszcze dojrzałe i muszą zostać zabezpieczone środkami chemicznymi przed zepsuciem.
Zaletą kiszonych, mrożonych i suszonych warzyw i owoców jest to, że ich zbiór odbywa się w okresie największej koncentracji witamin, makro i mikroskładników oraz pierwiastków czyli w okresie letnim, gdy dojrzewają w słońcu.
Utrwalone w ten sposób produkty stają się cennym elementem diety, wzbogacają ją, są świetną alternatywą dla jedzenia wysoko przetworzonego.
Mrożonki – wygoda i zachowanie wartości odżywczych
Mrożenie to jedna z najskuteczniejszych metod utrwalania żywności. Polega na szybkim obniżeniu temperatury produktów do bardzo niskiego poziomu, dzięki czemu woda zawarta w żywności zamienia się w lód. Takie warunki spowalniają rozwój mikroorganizmów oraz procesy chemiczne i enzymatyczne prowadzące do psucia się jedzenia.
Warzywa, owoce, ryby czy produkty zbożowe przeznaczone do mrożenia są zwykle zbierane w szczytowym momencie dojrzałości i utrwalane krótko po zbiorze. Dzięki temu zachowują smak, kolor, strukturę oraz dużą część witamin – zwłaszcza witaminy C, A i witamin z grupy B. Podstawowe składniki odżywcze, takie jak białko, tłuszcze i węglowodany, pozostają praktycznie niezmienione.
Dodatkowym atutem mrożonek jest zatrzymanie związków o działaniu antyoksydacyjnym, w tym polifenoli. Niska temperatura skutecznie hamuje utratę tych substancji, które chronią komórki przed stresem oksydacyjnym.
Aby mrożona żywność zachowała wysoką jakość, ważne jest prawidłowe rozmrażanie. Najbezpieczniej robić to w lodówce. Rozmrażanie w wodzie wymaga szczelnego opakowania i częstej wymiany wody, natomiast użycie mikrofalówki powinno być połączone z natychmiastową obróbką termiczną produktu. Żywność rozmrażana w lodówce można ponownie zamrozić, choć może to wpłynąć na jej strukturę. Niedopuszczalne jest natomiast ponowne mrożenie produktów, które długo pozostawały w temperaturze pokojowej.
Kiszonki – naturalne probiotyki dla jelit i odporności
Kiszenie to proces fermentacji, najczęściej z udziałem bakterii kwasu mlekowego. Dzięki wytwarzaniu kwasu mlekowego środowisko staje się nieprzyjazne dla szkodliwych drobnoustrojów, co pozwala długo przechowywać żywność bez utraty bezpieczeństwa spożycia.
Do najpopularniejszych kiszonek należą ogórki, kapusta, buraki czy kimchi. Produkty te są cennym źródłem witamin (C, K oraz z grupy B), minerałów (potasu, wapnia, magnezu, żelaza), błonnika oraz żywych kultur bakterii.
Regularne spożywanie kiszonek korzystnie wpływa na florę jelitową, wspomaga trawienie i reguluje pracę przewodu pokarmowego. Naturalne probiotyki wzmacniają odporność tak ważną szczególnie w okresie infekcyjnym, który przypada na miesiące jesienno-zimowe, poprawiają wchłanianie składników odżywczych i mogą ograniczać dolegliwości trawienne.
Kiszonki dostarczają również antyoksydantów, które chronią organizm przed wolnymi rodnikami, wspierają kondycję skóry i zmniejszają ryzyko rozwoju chorób cywilizacyjnych. Dodatkowo mogą pomagać w regulacji poziomu cukru i cholesterolu we krwi. Są przy tym niskokaloryczne, dlatego dobrze sprawdzają się w dietach redukcyjnych.
Warto jednak pamiętać, że kiszonki zawierają sporo soli, a u niektórych osób mogą powodować podrażnienie układu pokarmowego lub reakcje związane z nietolerancją histaminy.
Warto również wybierać te spośród nich, do których nie są dodawane przyspieszacze fermentacji, zbyt duża ilość soli oraz mają prosty skład.
Suszone owoce – naturalna słodycz bez dodatku cukru
Suszone owoce zyskują coraz większą popularność jako zdrowa alternatywa dla słodyczy. Choć są bardziej kaloryczne niż świeże, dostarczają naturalnych cukrów, błonnika, witamin i minerałów. Dzięki temu zapewniają uczucie sytości i pomagają ograniczyć podjadanie.
Suszone jabłka, śliwki, daktyle, figi czy żurawina to nie tylko smaczna przekąska, ale także wartościowy dodatek do owsianki, jogurtu czy wypieków. Niektóre z nich, jak daktyle, świetnie sprawdzają się jako szybkie źródło energii po wysiłku fizycznym. Suszone śliwki wspierają pracę jelit, a owoce bogate w polifenole pomagają neutralizować wolne rodniki.
Ich zaletą jest także niski indeks glikemiczny oraz brak tłuszczów utwardzanych, co czyni je zdrowszym zamiennikiem tradycyjnych słodkich przekąsek.
Suszone warzywa – smak i wartości odżywcze na dłużej
Suszenie warzyw to metoda znana od pokoleń. Pozwala znacznie wydłużyć trwałość produktów bez konieczności przechowywania w lodówce. Dzięki temu sezonowe warzywa mogą być wykorzystywane przez cały rok, również wtedy, gdy świeże są trudno dostępne.
Podczas suszenia część witamin ulega niewielkiej redukcji, jednak ogólna wartość odżywcza pozostaje wysoka. Suszone warzywa zachowują intensywny aromat i doskonale nadają się jako dodatek do zup, sosów czy dań jednogarnkowych.
Coraz częściej spotyka się także warzywne przekąski – chipsy z buraków, suszoną marchew czy cukinię. To dobra alternatywa dla tradycyjnych słonych snacków, szczególnie dla osób dbających o linię oraz zdrowe nawyki żywieniowe u dzieci.
Podsumowanie
Mrożenie, kiszenie i suszenie to trzy różne sposoby utrwalania żywności, które pomagają zachować jej smak, wartości odżywcze i bezpieczeństwo spożycia. Dzięki nim możemy pozwolić sobie w okresie zimowym na korzystanie w posiłkach z warzyw i owoców, których sezon dawno minął. Włączenie mrożonek, kiszonek i suszonych produktów do codziennej diety ułatwia planowanie zdrowych posiłków, to prosty krok w stronę lepszego odżywiania i większej różnorodności na talerzu.
Autor: dietetyk Katarzyna Tusień
ŹRÓDŁA:
https://www.lek24.pl/artykuly/dlaczego-warto-jesc-kiszonki-wlasciwosci-zdrowotne.html
https://dietetycy.org.pl/zywnosc-mrozona/
