Miód jest najpopularniejszym, słodkim, spożywczym  produktem wytwarzanym przez pszczoły.

Najwcześniejsze znane ślady zainteresowania człowieka pszczołami oraz końcowym  efektem ich pracy, czyli miodem mają ponad 10 tysięcy lat.

W XXI wieku produkty wytwarzane przez te pożyteczne i pracowite owady są  nadal w centrum zainteresowania i wciąż  są ważnym składnikiem wykorzystywanym m.in. w produktach leczniczych, w celach zdrowotnych- jako składnik codziennej diety, w produkcji kosmetyków  oraz innych sektorach działań człowieka.

Miód od najdawniejszych czasów ma bogatą symbolikę, najczęściej kojarzony jest z obfitością, dobrobytem, szczęściem oraz słodyczą i miłością, zdrowiem, mądrością i siłą, ale i ochroną i oczyszczeniem.

Miód ma również bogate i cenne wartości odżywcze. Zbudowany jest w 70-80% z węglowodanów, w tym głównie cukrów prostych-glukozy i fruktozy, resztę stanowi woda (około 15-20%), a także  składniki odżywcze jak: kwasy organiczne, proteiny, aminokwasy, witaminy: C, z gr.B, K, minerały, enzymy. Ich zawartość zależy od rodzaju miodu, czasu i miejsca jego zbioru.

Przyjmuje się, że jedna łyżeczka  miodu to około 20-40 kcal (różnice mogą wynikać z gatunku miodu). Spożywanie miodu jako alternatywa dla cukru może być korzystniejszym zamiennikiem, pod warunkiem umiarkowanego jego spożycia ze względu na to, że jest źródłem kalorii.

Oprócz walorów smakowych, miód posiada wiele właściwości leczniczych.

Działanie miodu

  • naturalne źródło energii ze względu na wysoką zawartość fruktozy, polecany jest osobom aktywnym fizycznie, jako szybki zastrzyk energii
  • wzmacnia odporność- uważany jest za naturalny antybiotyk, jego regularne spożywanie może wspierać układ odpornościowy, pomaga zwalczać infekcje, przeziębienia; enzymy zawarte w w miodzie działają na wirusy i bakterie
  • wspiera układ oddechowy- pomaga łagodzić kaszel, dolegliwości gardła, zapalenia zatok, ma działanie wykrztuśne, napotne, przeciwgorączkowe
  • poprawia pracę serca i układu krwionośnego, obniża ciśnienie krwi, pomaga obniżyć poziom „złego „cholesterolu LDL( np. miód gryczany)
  • dzięki obecności fenoli ma działanie przeciwutleniające, zwalcza wolne rodniki, zapobiega procesom zapalnym, przy gojeniu się ran, oparzeń, owrzodzeń
  • poprawia pracę układu trawiennego; miód działając jak probiotyk wspomaga rozwój korzystnych bakterii jelitowych
  • ze względu na właściwości biologiczne znajduje zastosowanie w kosmetologii i dermatologii.

Kluczowe gatunki miodu, stosowane w terapiach, to: miód rzepakowy, akacjowy, lipowy, gryczany, miód ze spadzi iglastej oraz miód manuka, pochodzący z krzewów, które rosną w Nowej Zelandii i Australii.

Nadal prowadzone są badania nad potencjalnymi właściwościami leczniczymi miodu. Z każdym mijającym rokiem jego zastosowanie w terapiach dróg oddechowych, układu pokarmowego, układu krwionośnego, układu moczowo-płciowego staje się coraz szersze.

Regularne spożywanie miodu może pomóc w ochronie przed licznymi problemami zdrowotnymi.

Wybierając miód pszczeli warto zdecydować się na dobrej jakości produkt ze sprawdzonej pasieki.

Należy unikać miodu sztucznego, który tylko barwą przypomina ten prawdziwy, natomiast pod względem składu odbiega znacząco od oryginalnego z powodu licznych sztucznych dodatków, barwników, aromatów. Taki miód nie posiada żadnych wartości odżywczych. Nie krystalizuje się, a zachowuje płynną konsystencję.

Do produktów miodowych oprócz miodu zalicza się także inne produkty wytwarzane przez pszczoły. Należ do nich m.in.: pyłek kwiatowy, pierzga pszczela(fermentowany pyłek kwiatowy z miodem i mleczkiem pszczelim), propolis(kit pszczeli),wosk pszczeli, mleczko pszczele. Znajdują one różne wykorzystanie przez człowieka.

Propolis 

Propolis, nazywany kitem pszczelim, to żywiczna substancja gromadzona przez pszczoły z pąków drzew. Zawiera flawonoidy, kwasy fenolowe oraz olejki eteryczne, które nadają mu działanie antybakteryjne, przeciwwirusowe oraz przeciwgrzybicze.

Badania dowodzą, że propolis hamuje wzrost bakterii odpornych na antybiotyki, takich jak MRSA, oraz wirusów, jak na przykład wirus opryszczki.

Propolis wspiera układ odpornościowy, zwłaszcza podczas sezonu przeziębień, łagodząc symptomy infekcji w obrębie gardła oraz jamy ustnej. Jest efektywny w leczeniu ran, oparzeń i problemów skórnych, takich jak trądzik, dzięki swojemu działaniu przeciwzapalnemu. W badaniach na zwierzętach propolis pokazał, że chroni wątrobę oraz redukuje stany zapalne w przypadku chorób jelit. Jego właściwości antyseptyczne sprawiają, że cieszy się dużą popularnością w naturalnych środkach na ból gardła oraz infekcje w jamie ustnej.

 

Pyłek pszczeli 

Pyłek pszczeli to kombinacja pyłku z kwiatów, nektaru oraz enzymów produkowanych przez pszczoły, która jest źródłem białek, witamin (B, C, E), minerałów (takich jak magnez i żelazo) oraz przeciwutleniaczy.

Uznany jest za bardzo wartościową żywność, wzmacnia system odpornościowy oraz energię. Badania pokazują, że pyłek pszczeli może zwiększać wytwarzanie przeciwciał, co polepsza działanie systemu immunologicznego. Działa korzystnie na zdrowie serca, obniżając lipidów w organizmie i chroniąc naczynia krwionośne za pomocą polifenoli.

Pomaga również w odbudowie po intensywnym wysiłku, wspiera pracę wątroby i może łagodzić dolegliwości związane z alergiami sezonowymi przy regularnym używaniu. Jego działanie prebiotyczne przyczynia się do polepszenia procesów trawiennych i zdrowia mikroflory jelitowej, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania jelit.

Inne produkty, dla których bazą jest miód:

  • pastylki na gardło – są to produkty z propolisem oraz innymi dodatkami, pomagające w łagodzeniu dolegliwości bólowych gardła
  • kosmetyki do pielęgnacji skóry – produkty otrzymywane m.in. z wosku pszczelego np. balsamy do ciała, pomadki ochronne do ust
  • świece z wosku pszczelego to produkty naturalne, proekologiczne i bezpieczne dla zdrowia,  nie wydzielają toksyn ani dymu, dzięki właściwościom jonizującym poprawiają jakość powietrza, neutralizując nieprzyjemne zapachy.

 

Miodowe mity i fakty:

  • miód jest słodki, bo dodaje się do niego cukier-mit / pszczoły są karmione cukrem w zimie, by nie zginęły z głodu
  • miód leczy rany-fakt / do leczenia ran stosowane są miody sterylizowane
  • miód ma tylko zdrowe kalorie-mit / miód jest wysokokaloryczny; nie ma dobrych i złych kalorii
  • miód się nie psuje-tak / nie, w odpowiednich warunkach nie zepsuje się, bo zawiera m.in. substancje bakteriostatyczne (źle przechowywany może sfermentować)
  • można być uczulonym na miód-fakt / może powodować alergie
  • każdy miód jest zdrowy-mit / tylko prawdziwy, naturalny; sztuczny miód nie ma właściwości leczniczych
  • dzieci nie mogą jeść miodu-mit /od pierwszego roku życia można stopniowo włączać go do diety, pamiętając, że miód zawiera dużo cukrów.

 

Piśmiennictwo

https://leczsienaturalnie.pl/miod-propoplis-pylek-pszczeli-naturalna-ochrona-przed-przeziebieniem

https://pharmacopola./repozytorium-eliksiri-rozdzial-iii/