Jak wzmocnić odporność przed sezonem grypowym?

W czasie lata cieszyliśmy się piękną słoneczną pogodą, dzieci miały wakacje .

Odetchnęliśmy od infekcji.

Niejednemu z Państwa przemknie w tym momencie myśl – No teraz się zacznie !

No i zapewne będzie to prawda, co nie znaczy, że jesteśmy całkowicie zdani na łaskę losu, a doprecyzowując –  na łaskę mikroba.

ODPORNOŚĆ

Bardzo szerokie zagadnienie, na które mamy wpływ. Sedno sukcesy tkwi w tym, że musimy podejść do zagadnienia bardzo szeroko.

    ⇒   Zacznijmy od higienicznego trybu życia.

Poranne wstawanie w okresie, gdy za oknem będzie jeszcze mrok nie będzie tak stresujące, jeśli długość snu będzie odpowiednia, a pobudka będzie te przysłowiowe 5 minut wcześniej aby poranne rytuały przebiegły w spokojnej atmosferze, a przy śniadaniu był czas na uśmiech.

Długość zalecanego snu zależy od wieku i wynosi około 7-9 godzin dla osób dorosłych, ale dzieci w wieku szkolnym mogą potrzebować nawet około 9 godzin snu, a przedszkolaki do regeneracji wymagają nawet około 11 godzin snu na dobę.

W czasie snu następuje produkcja białek odpornościowych, utrwala się pamięć immunologiczna oraz zmniejsza poziom kortyzolu. Badania wykazały, że osoby śpiące mniej niż 6 godzin na dobę są nawet 4 razy bardziej narażone na infekcje dróg oddechowych niż osoby śpiące 7-9 godzin, a układ immunologiczny ulega osłabieniu już po 24 godzinach bezsenności.

   ⇒   Regularne pełnowartościowe posiłki bogate w witaminę C, witaminę D, która reguluje odpowiedź immunologiczną, cynk i selen zawarty w orzechach, pestkach dyni, kaszach pełnoziarnistych i kwasy omega-3 które działają przeciwzapalnie, a obficie występują w rybach morskich i olejach roślinnych. Produkty fermentowane wspierają mikrobiotę jelitową.

    ⇒   Ważne jest też prawidłowe nawodnienie organizmu, chociaż często jest niedoceniane dla  właściwego funkcjonowania układu odpornościowego.

Wodę  często pijemy wtedy, gdy czujemy pragnienie, a właśnie regularne picie wspiera organizm wpływając na odporność i nasze samopoczucie. Woda stanowi fundament dla mechanizmów sprawnie działającej odporności. Błony śluzowe nosogardzieli – śluzówka nosa, gardła i oskrzeli prawidłowo nawilżone stanowią pierwszą mechaniczną barierę, która skutecznie wychwytuje bakterie, wirusy, ułatwia organizmowi radzenie sobie z infekcjami.

Stany z podwyższoną gorączką potęgują odpływ wody z organizmu.  Warto zwiększyć podaż płynów, bo odpowiednie nawodnienie przyspiesza odzyskanie energii, pomaga w usuwaniu toksyn stanu zapalnego, umożliwia sprawny transport przeciwciał do miejsc infekcji.

    ⇒   Mikrobiota jelitowa, która jest uważana za główny habitat odporności organizmu powinna podlegać szczególnej uwadze. Modulacja bariery jelitowej powinna być oparta o preparaty wysokiej jakości uwzględniające tolerancję pacjenta i cel kliniczny. Na integralność nabłonka jelitowego możemy wpływać zarówno podając czynniki bioaktywne, jak i wspierając naturalną mikroflorę jelitową organizmu.

Ten związek układu odpornościowego z przewodem pokarmowym określany jest jako GALT (gut-associated limphoid tissue) i stanowi największy komponent odporności śluzówkowej organizmu.

    ⇒   Będąc w obszarze dotyczącym mikrobioty jelitowej i jej wpływu na kondycję organizmu należy wspomnieć także o jej powiązaniu z kondycją emocjonalną i odpornością na stres .

Przewód pokarmowy nie tylko odbiera sygnały z ośrodkowego układu nerwowego, ale także przekazuje mu informacje na temat aktualnego stanu fizjologicznego. Tę dwukierunkową komunikację nazwano osią jelito-mózg GBA: gut-brain axis, na którą składa się ośrodkowy układ nerwowy, autonomiczny układ nerwowy, jelitowy układ nerwowy i oś przysadka-podwzgórze-nadnercza- HPA. W tę sieć zaangażowane są włókna nerwu błędnego, jelitowy układ nerwowy zbudowany z gęstej sieci neuronów umiejscowionych w ścianie przewodu pokarmowego oraz przekaźnictwo enteroendokrynne za pośrednictwem neuropeptydów produkowanych przez enterocyty.

Jednym z takich neuroprzekaźników jest serotonina która odgrywa kluczową rolę w regulacji nastroju, snu i apetytu. Wpływa ona na oś HPA odpowiedzialną za reakcję organizmu na stres.

95% serotoniny w organizmie ludzkim jest produkowana w jelitach co podkreśla znaczenie prawidłowej mikrobioty jelitowej na regulację nastroju i radzenia sobie ze stresem.

⇒ SZCZEPIENIA

Innym bardzo ważnym i skutecznym sposobem wpływania na odporność są szczepienia.

Mam tu na myśli zarówno szczepionki w ich klasycznej postaci, jak i szczepienie przeciwko grypie sezonowej, czy przeciwko infekcjom wywołanym przez Streptococcus pneumoniae, jak i szczepionki nieswoiste zwiększający ogólny poziom odporności oraz preparaty roślinne stymulujące układ immunologiczny.

Szczepionki nieswoiste działają na odpowiedź immunologiczną przez wydzielanie swoistych przeciwciał IgA, dojrzewanie komórek dendrytycznych i przez pobudzenie limfocytów T i B.

Preparaty roślinne ukierunkowują swoje działanie na walkę z infekcjami wirusowymi, ale także wzmacniają naturalny układ odpornościowy organizmu i łagodzą objawy infekcji i mogą być podawane w profilaktyce jak i w trakcie infekcji jako wsparcie leczenia.

Rzymskie przysłowie z IV wieku n.e. mówi: „ Jeśli chcesz pokoju, szykuj się do wojny” – A więc do dzieła.

 

Autor : lek. pediatra Monika Dąbrowska- Małecka

Bibliografia

Emeryk A, Bartkowski-Emeryk M, Kowalska M : lizaty bakteryjne w zakażeniach dróg oddechowych. Terapia w gabinecie lekarza rodzinnego 2011;XIX 12 s 37-43

Alexander Muacevic i John R Adler : Oś jelitowo-mózgowa i jej skutki neuropsychiatryczne 2023; przegląd narracyjny

Gosh S., Lacucci M.,Diverse Immune Effects of Bovine Clostridium and Benefits in Human Health and Disease . „Nutrients”2021 Ost 26,13(11) 3798

Cronin P., Joyce S.A.,O’Toole P.w., O’Connor E.M Dietary fibre modulates the gut microbiota; evidence and perspectives . Nutriens 2021, 13(5),s 1655